Ρωσία-ΗΠΑ, καινούργιες απειλές.

Ο συντονισμός της πτώσης της τιμής του πετρελαίου με αυτήν του φυσικού αερίου οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, η χώρα δέχεται μία επί πλέον επίθεση στα βασικά εξαγωγικά της προϊόντα

Τους τελευταίους μήνες του έτους 2014, η Ρωσία αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα, ειδικότερα μετά τη ραγδαία πτώση της τιμής του πετρελαίου κάτω από $60/βαρέλι (αποτέλεσμα εν μέρει των ανακοινώσεων του OPEC). Αμέσως μετά, ακολούθησε η ραγδαία υποτίμηση του εθνικού νομίσματος της χώρας κατά τουλάχιστον 50%, ωθώντας το οικονομικό επιτελείο της σε κινήσεις πανικού.

Στα πλαίσια αυτά, η Ρωσία θα ζημιωθεί ακόμη περισσότερο εάν διατηρήσει τα επιτόκια στο 17%, σε επίπεδα δανεισμού δηλαδή θανατηφόρα για τις επιχειρήσεις της. Παράλληλα, ο «επαναπατρισμός των διαφυγόντων κεφαλαίων», επιβεβαιώνει μερικώς τους γενικότερους φόβους, πως δηλαδή η χώρα βρίσκεται σε απελπιστική κατάσταση – όχι όμως σε σημείο, που να μπορεί κανείς να μιλάει για πτώχευση.

Θα λέγαμε λοιπόν πως, με εξαίρεση τα υψηλά επιτόκια, η Ρωσία κατάφερε να επαναφέρει την ισορροπία στην αγορά συναλλάγματος (μολονότι δέχεται ξανά πιέσεις τις τελευταίες ημέρες). Δυστυχώς όμως για εκείνη (και για τις ΗΠΑ), η τιμή του φυσικού αερίου έχει επίσης ξεκινήσει να καταρρέει. Παρά το ότι λοιπόν τη μεγαλύτερη πτώση την αντιμετωπίζει το φυσικό αέριο των ΗΠΑ, με σημείο αναφοράς τα ΣΜΕ (συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης) του NYMEX (Χρηματιστήριο ΣΜΕ της Νέας Υόρκης), ακολουθεί σιγά σιγά την ίδια πορεία και η τιμή του ρωσικού φυσικού αερίου.

Λαμβάνοντας υπόψη πως το 68% των εξαγωγών της Ρωσίας αποτελείται από πετρέλαιο και φυσικό αέριο (βλέπε παρακάτω διάγραμμα), αξίας 356 δις δολαρίων (2013, Πηγή: Οργανισμός ενέργειας των ΗΠΑ), μπορεί κανείς να κατανοήσει το μεγάλο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα. Αν δε υπολογίσουμε το ΑΕΠ της Ρωσίας το 2013 στα 2 τρις δολάρια και με πιθανή μείωση της αξίας των εξαγωγών κατά 50% το ερχόμενο έτος (λόγω μείωσης της τιμής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου), τότε η χώρα θα στερηθεί συνολικά έσοδα ύψους περίπου  8% (!).

Ρωσία, εξαγωγές ενέργειας

Μερικούς από τους λόγους που προκάλεσαν την πρόσφατη πτώση στη τιμή του φυσικού αερίου, θα αναλύσουμε στη συνέχεια του κειμένου. Θα πρέπει μονάχα να τονίσουμε, πως η πτώση της τιμής επηρεάζει εξίσου και τις ΗΠΑ, αφού πολλές παραγωγικές μονάδες κινούνται με αρνητικά έσοδα για αρκετά χρόνια τώρα – ενώ ακόμη και οι αρκετές μονάδες παραγωγής φυσικού αερίου από σχιστόλιθο έχουν πάψει να είναι κερδοφόρες.

Η τιμή του φυσικού αερίου

Η τιμή του φυσικού αερίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες. Οι διακυμάνσεις μπορεί να είναι μεγάλες, αφού στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, οι θερμοκρασίες από πολιτεία σε πολιτεία μπορεί να διαφέρουν σημαντικά.

Παράλληλα, η τιμή κινείται και με βάση τα αποθέματα που διατηρούν οι χώρες, όπως η Ιαπωνία, οι ΗΠΑ και η Βρετανία. Οπότε, εάν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές και τα αποθέματα σε φυσικό αέριο μειωμένα, η τιμή θα έπρεπε κανονικά να αυξηθεί.

Στη παρούσα περίοδο, το κόστος της ενέργειας έχει επιπλέον επηρεαστεί από τη στάση αδράνειας που τήρησε οOPEC. Η στάση αυτή, έχει επιφέρει αρνητικά (πτωτικά) αποτελέσματα στο σύνολο του κλάδου της ενέργειας, προκαλώντας τη πτώση της τιμής του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του προπανίου και άλλων παρεμφερών εμπορευμάτων.

ΗΠΑ, φυσικό αέριο – η εξέλιξη της τιμής του φυσικού αερίου ξηρής μορφής (όχι υγρής, LNG) σε πρόσφατο διάστημα 30 ημερών.

Για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε πρακτικά το λόγο της συνεχιζόμενης αυτής πτώσης, θα ρίξουμε μια ματιά στη τελευταία ανακοίνωση του Οργανισμού Ενέργειας των ΗΠΑ (4 Δεκεμβρίου ‘14), με ημερομηνία ισχύος (τελευταία μέτρηση) τις 28 Νοεμβρίου. Η ανακοίνωση αποκαλύπτει πως τα αποθέματα μειώθηκαν κατά 22 δις κυβικά πόδια (περίπου 7 δις κυβικά μέτρα), συγκριτικά με την προηγούμενη μέτρηση. Τα συνολικά αποθέματα των ΗΠΑ κυμαίνονται πλέον στα 3,41 τρις κυβικά πόδια, 6,2% χαμηλότερα από τα αντίστοιχα πέρυσι, καθώς επίσης 9,8% χαμηλότερα από το μέσον όρο της τελευταίας 5-ετίας.

Βάσει των παραπάνω στοιχείων, το «καχύποπτο μυαλό» θα μπορούσε να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, ηθελημένα επιλέχθηκε ο συγχρονισμός της πτώσης του πετρελαίου, με τη μη υποστήριξη της τιμής του φυσικού αερίου – ιδίως αφού, όπως αποκαλύπτει το παρακάτω διάγραμμα, η τιμή του φυσικού αερίου είχε πάψει προηγουμένως να ακολουθεί (για πρώτη φορά σε πολλά χρόνια) πιστά αυτή του πετρελαίου. Ένα δεύτερο καχύποπτο συμπέρασμα θα ήταν πως ίσως η τιμή του Φ.Α. δεν κινήθηκε αρχικά αρνητικά, γιατί δεν δικαιολογούνταν από τη παραδοσιακή ζήτηση και προσφορά απέναντι στο εμπόρευμα – γεγονός που επιβεβαιώνει εν μέρει τον ισχυρισμό, πως το πετρέλαιο πράγματι χειραγωγήθηκε.

Τιμή φυσικού αερίου και πετρελαίου

Ενδιαφέρον στοιχείο αποτελεί και το γεγονός πως το 2007, με τα αποθέματα να βρίσκονταν σε παρόμοια επίπεδα με τα σημερινά, η τιμή του φυσικού αερίου είχε φθάσει τα $10,29 ανά μονάδα μέτρησης – ενώ τώρα κυμαίνεται μεταξύ $3,02 και $3,11 ανά μονάδα μέτρησης.

Φυσικά, η πτώση μπορεί να οφείλεται και σε διάφορους άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα στις μετεωρολογικές προβλέψεις (θερμός χειμώνας) και σε κερδοσκοπικές επιθέσεις (short). Επιπλέον, οι μήνες που θεωρούνται χειμερινοί στις ΗΠΑ, είναι κυρίως οι Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος.

Τα χρέη των εταιριών παραγωγής ενέργειας στις ΗΠΑ

Σύμφωνα με τον Οργανισμό ενέργειας των ΗΠΑ, η παραγωγή θα συνεχίσει να αυξάνεται, γεγονός που ενδέχεται να πιέσει τις τιμές ακόμη χαμηλότερα. Η απόφαση αυτή τηρείται, παρόλο που οι περισσότερες μονάδες παραγωγής φυσικού αερίου είναι ζημιογόνες (πολλές από τις οποίες παράγουν ζημίες εδώ και αρκετά χρόνια).

ΗΠΑ, φυσικό αέριο – το νεκρό σημείο (το σημείο όπου τα κέρδη ισοδυναμούν των εξόδων) για τις διάφορες πηγές

ΗΠΑ, φυσικό αέριο – το «νεκρό σημείο» (το σημείο όπου τα κέρδη ισοδυναμούν των εξόδων) για τις διάφορες πηγές/κοιτάσματα εξόρυξης φυσικού αερίου από σχιστόλιθο. Με γκρίζα διακεκομμένη οριζόντια γραμμή  (median) ο μέσος όρος της τιμής του νεκρού σημείου.

Το παραπάνω διάγραμμα καταδεικνύει την ανάγκη για αύξηση στη τιμή του φυσικού αερίου, ώστε να σταματήσουν να ζημιώνονται οι αμερικάνικες εταιρίες εξόρυξης. Όπως γίνεται αντιληπτό, ακόμη και το «φθηνό» φυσικό αέριο (από σχιστόλιθο), δεν δημιουργεί κέρδη στη χώρα.

Στο παρελθόν, με σκοπό να αντισταθμίσουν παρόμοιους  κινδύνους, οι εταιρίες εξόρυξης φυσικού αερίου από σχιστόλιθο είχαν προχωρήσει σε επενδύσεις και σε άλλες μορφές ενέργειας. Πιο συγκεκριμένα, ανέπτυξαν τη παραγωγή υγρών καυσίμων, όπως για παράδειγμα το πετρέλαιο, το προπάνιο και τη φυσική βενζίνη (παράγωγο του φυσικού αερίου), με κύριο σκοπό να αποκτήσουν μια σχετική «ανοσία» στις έντονες διακυμάνσεις της τιμής του φυσικού αερίου ξηρής μορφής.

Με στόχο την ευρύτερη επέκτασή τους στον κλάδο των υγρών καυσίμων, οι εταιρίες εξόρυξης παρουσίασαν το παραπάνω σχέδιο στους δυνητικούς επενδυτές. Πολλά από τα επενδυτικά αυτά δάνεια, κατατάσσονται σήμερα στη κατηγορίαJunk debt (δάνεια υψηλής απόδοσης και ρίσκου).

Τα  δάνεια τύπου Junk, που συνδέονται με τις εταιρίες Fracking, έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν,αποτελώντας πλέον το 15% των  συνολικών επιχειρηματικών δανείων υψηλού ρίσκου, από 5% το 2005 – συνεχίζοντας μάλιστα ταυτόχρονα τη ζημιογόνα λειτουργία τους.

Σήμερα, οι εταιρίες αυτές καλούνται να δικαιολογηθούν για τις μη αποδοτικές επενδύσεις τους αφού, πέραν της πτώσης στη τιμή του φυσικού αερίου, έρχονται αντιμέτωπες και με την πτώση κατά 50% της τιμής του πετρελαίου (από τον Ιούνιο). Επίσης, με την πτώση της τιμής του προπανίου (50%, από τον Σεπτέμβριο) και της φυσικής βενζίνης (32% από το Νοέμβριο).

Οι επιπτώσεις

Η τιμή της ενέργειας θα συνεχίσει να παρουσιάζει «εκπλήξεις». Υπάρχει πιθανότητα να διατηρηθεί χαμηλά η τιμή του φυσικού αερίου, λόγω της αύξησης στη κατανάλωση πετρελαίου στα σημερινά χαμηλά επίπεδα.

Χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Νορβηγία, θα ζημιωθούν σημαντικά, αφού η ενέργεια αποτελεί σημαντικό παράγοντα του ΑΕΠ τους (5,9% για τις ΗΠΑ, 19,1% για τη Νορβηγία) – κάτι που προμηνύει είτε μελλοντική αναθεώρηση του δείκτη ανάπτυξης, είτε απότομη πτώση του. Υπενθυμίζουμε στο σημείο αυτό, πως η Αμερική ανακοίνωσε ανάπτυξη 5% (!) (3οτρίμηνο του 2014), όταν η Κίνα μειώνει τις προσδοκίες για ανάπτυξη ακόμη και χαμηλότερα του 7,2%.

Όσων αφορά τη Ρωσία, όπως αναφέραμε και στο ξεκίνημα του άρθρου, η χώρα εξαρτάται κυριολεκτικά από το επίπεδο των τιμών της ενέργειας, αφού οι εξαγωγές της σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο αποτελούν ουσιαστικά την «ατμομηχανή» της ανάπτυξης.

Η στήριξη δε της Κίνας, που προσφέρθηκε πρόσφατα στη Ρωσία (λεκτική), δεν θα είναι αρκετή για να ανατρέψει τη σημαντική επικείμενη μείωση του ΑΕΠ της βόρειας χώρας. Κατ’ επέκτασιν θα συνεχίσουν οι εκροές κεφαλαίων και οι επιθέσεις απέναντι στο ρούβλι.

Σε τελική ανάλυση, η έκβαση της «μάχης» μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας (άμεση ή έμμεση), θα εξαρτηθεί από το «ποιος θα αντέξει περισσότερο» τις μειωμένες τιμές ενέργειας που έχουν επικρατήσει.

ΠΗΓΗ   http://www.analyst.gr/2014/12/29/rosia-hpa-kainoyrgies-apeiles/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s