Η ριζική ευρωπαϊκή λύση.

Είναι το άτοκο πάγωμα μέρους των δημοσίων χρεών, το οποίο ισοδυναμεί με το τύπωμα νέων χρημάτων  – τα οποία όμως δεν κατευθύνονται στα ταμεία της ελίτ και των τραπεζών, αλλά εκεί που χρειάζονται: στα υπερχρεωμένα κράτη και νοικοκυριά

Είναι προφανές πως τα δημόσια χρέη παγκοσμίως, όπως και τα ιδιωτικά, συνεχίζουν να αυξάνονται ραγδαία(άρθρο) – παρά τις προσπάθειες των κρατών, των επιχειρήσεων, καθώς επίσης των νοικοκυριών να τα μειώσουν.

Παράλληλα, οι προσπάθειες αυτές έχουν σαν αποτέλεσμα τη μείωση της ζήτησης, των επενδύσεων και του ρυθμού ανάπτυξης – αιτιολογούμενες από την κλιμακούμενη «ύφεση ισολογισμών» (ανάλυση), ενώ δημιουργούν τις προϋποθέσεις πρόκλησης του επικίνδυνου για τη Δύση «παραδόξου του Minsky» (ερμηνεία).

Όσον αφορά τώρα τα συνεχή «πακέτα ποσοτικής διευκόλυνσης» της ΕΚΤ, της Fed κοκ, μέσω των οποίων γίνεται προσπάθεια αντιμετώπισης των χρεών με τη βοήθεια του πληθωρισμού, σε συνδυασμό με τη δημιουργία συνθηκών ανάπτυξης για την παγκόσμια οικονομία, έχει τεκμηριωθεί πλέον ότι εξυπηρετούν αποκλειστικά και μόνο τα συμφέροντα της παγκόσμιας ελίτ, συμπεριλαμβανομένου του χρηματοπιστωτικού κτήνους – στην έμμισθη υπηρεσία των οποίων ευρίσκονται τόσο οι κεντρικοί τραπεζίτες, όσο και οι πολιτικοί των περισσοτέρων κρατών. Ταυτόχρονα, οδηγούν τον πλανήτη σε ένα κραχ το οποίο, όσο περισσότερο αργεί, τόσο μεγαλύτερο και καταστροφικότερο θα είναι.

Ειδικότερα, είναι αποδεδειγμένο πως τα «μέτρα ποσοτικής διευκόλυνσης» αφενός μεν είναι εξαιρετικά πολύπλοκα, αφετέρου δεν κατευθύνονται στην  πραγματική οικονομία, αλλά στα χρηματιστήρια – προκαλώντας εκεί πληθωρισμό, καθώς επίσης δημιουργώντας μεγάλες και επικίνδυνες φούσκες. Θεωρείται δε ως δεδομένο το ότι, τα συσσωρευμένα χρέη δεν πρόκειται να πληρωθούν ποτέ – οπότε είτε διαγράφει κανείς κάποιο μέρος τους, είτε περιμένει ανεύθυνα να ξεσπάσει η καταιγίδα των καταιγίδων.

Ελάχιστοι όμως αναφέρονται σε μία λιγότερο πολύπλοκη και ευκολότερη στην εφαρμογή της λύση – η οποία έχει φυσικά τα δικά της μειονεκτήματα, ειδικά για όλους όσους δεν χρωστούν ή έχουν τα χρήματα τους σε έντοκες καταθέσεις, αλλά είναι ίσως η μοναδική ορθολογική. Εννοούμε εδώ το άτοκο πάγωμα της υπερβάλλουσας ποσότητας των χρεών του εκάστοτε δημοσίου, το οποίο ισοδυναμεί με την αύξηση της ποσότητας χρήματος (τύπωμα) – η οποία όμως δεν κατευθύνεται στα ταμεία της ελίτ, καθώς επίσης του χρηματοπιστωτικού τέρατος, αλλά εκεί που πραγματικά χρειάζεται: στα υπερχρεωμένα κράτη.

Προφανώς, η εκτύπωση χρημάτων με το συγκεκριμένο τρόπο δεν έχει μόνο το πλεονέκτημα της ανόδου του ρυθμού ανάπτυξης στην πραγματική οικονομία αλλά, επίσης, το μειονέκτημα της αύξησης του πληθωρισμού – με την έννοια πως θα μπορούσε εύκολα να ξεφύγει από τον έλεγχο, προκαλώντας μεγάλες ζημίες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Εάν όμως οι κεντρικές τράπεζες κατάφερναν να τον ελέγξουν, τότε θα είχε ένα ακόμη μεγάλο πλεονέκτημα: τη μείωση του ιδιωτικού χρέους, από το οποίο υποφέρουν πάρα πολλές χώρες, όπως στην Ευρωζώνη η Ισπανία, η Ιρλανδία, ηΦιλανδία, η Ολλανδία κοκ.

Απλούστερα, μέσω του άτοκου παγώματος μέρους των δημοσίων χρεών από τις κεντρικές τράπεζες, θα μπορούσε να λυθεί τόσο το πρόβλημα του δημοσίου χρέους, το οποίο συνεχίζει να αυξάνεται στην Ευρωζώνη με μοναδική εξαίρεση τη Γερμανία (γράφημα), όσο και του ιδιωτικού – επιβαρύνοντας κυρίως τους μέχρι σήμερα ωφελημένους από την κρίση(τοκογλυφικό κεφάλαιο, πλεονασματικές χώρες), καθώς επίσης τους αποταμιευτές.

Η επίλυση του ιδιωτικού χρέους θα εξασφαλιζόταν με τη βοήθεια τότε του πληθωρισμού ο οποίος, σε αντίθεση με τον σημερινό αποπληθωρισμό που αυξάνει τα χρέη (ανάλυση), τα μειώνει – ενδεχομένως σε συνδυασμό με τις μερικές διαγραφές ή με την επιμήκυνση των ιδιωτικών χρεών.

Ευρωζώνη, οικονομία – η εξέλιξη του δημόσιου χρέους στις χώρες της ένωσης.

Περαιτέρω, από το γράφημα συμπεραίνεται πως το δημόσιο χρέος της Ελλάδας ως προς το ΑΕΠ της, μετά την πτώση του λόγω της διαγραφής (PSI), συνέχισε να αυξάνεται, όπως επίσης της Ισπανίας μετά την υιοθέτηση των μέτρων λιτότητας και του μέσου όρου της Ευρωζώνης – με τον οποίο συμβαδίζει η Γαλλία.

Στα πλαίσια αυτά, εάν η ΕΚΤ πάγωνε άτοκα τα χρέη εκείνων των χωρών που υπερβαίνουν το 80-90% του ΑΕΠ τους, θα δημιουργούσε αμέσως νέα πληθωριστικά χρήματα, τα οποία όμως θα κατευθύνονταν εκεί ακριβώς που υπάρχει ανάγκη – με αποτέλεσμα την επανεκκίνηση του συστήματος, με την ανάπτυξη και τις επενδύσεις που απαιτούνται.

Με δεδομένο δε το ότι, τα νέα αυτά χρήματα θα μείωναν την ισοτιμία του ευρώ, θα ακολουθούσε η αύξηση των εξαγωγών, μέσω της οποίας θα επιλύνονταν πολλά άλλα προβλήματα. Ταυτόχρονα, θα διευκολυνόταν ο δανεισμός πολλών χωρών από τις αγορές, με χαμηλά επιτόκια – οπότε θα μπορούσαν να δρομολογήσουν νέες δημόσιες επενδύσεις, αναθερμαίνοντας την οικονομία τους.

Η διαδικασία του μονεταρισμού των χρεών

Σε γενικές γραμμές αντικαθιστά ένα κράτος τα ομόλογα του, τα οποία ανήκουν στην κεντρική του τράπεζα, με μία νέα μορφή χρεών – τα οποία δεν λήγουν ποτέ, ενώ δεν επιβαρύνονται καθόλου με τόκο. Στο παράδειγμα της Ιαπωνίας, το δημόσιο χρέος της οποίας πλησιάζει στο 250% του ΑΕΠ της, εάν ενεργούσε κανείς με το συγκεκριμένο τρόπο, η κεντρική της τράπεζα θα διατηρούσε το ενεργητικό της ως έχει, αλλά δεν θα εξοφλούσε ποτέ τα χρέη της, ενώ δεν θα τα πλήρωνε καθόλου τόκους – θα παρέμεναν λοιπόν τα χρέη της παγωμένα στον Ισολογισμό της.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε εδώ ότι, τα χάρτινα χρήματα είναι μία «αέναη», μη ληξιπρόθεσμη  μορφή κρατικών χρεών – με την έννοια πως όταν τα δημόσια χρέη δεν έχουν ημερομηνία λήξης και δεν επιβαρύνονται με τόκους, τότε μετατρέπονται σε χρήματα, οπότε αναφερόμαστε σε «μονεταρισμό των χρεών».

Θα μπορούσε λοιπόν η συγκεκριμένη διαδικασία να θεωρηθεί «πανάκεια» – εάν δεν είχε ορισμένα μειονεκτήματα. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, κατά τον εμφύλιο πόλεμο, πλήρωσε ένα μεγάλο μέρος των πολεμικών δαπανών της με την εκτύπωση χαρτονομισμάτων – με αποτέλεσμα να προκληθεί σημαντικός πληθωρισμός, ο οποίος όμως δεν εξελίχθηκε σε έναν καταστροφικό υπερπληθωρισμό. Αυτή ήταν η βασική αιτία, λόγω της οποίας ακολούθησε η μεγάλη και γρήγορη ανάπτυξη της οικονομίας των Βορείων Πολιτειών, κατά τη διάρκεια του αμερικανικού εμφυλίου πολέμου.

Την ίδια χρονική περίοδο είχαν κάνει το ίδιο και οι συνασπισμένες Πολιτείες του Νότου – σε μία κατά πολύ μεγαλύτερη έκταση όμως, με αποτέλεσμα να εκτοξευθεί ο πληθωρισμός στο 100%, καταστρέφοντας την οικονομία τους.

Με απλά λόγια, ο «μονεταρισμός» δημιουργεί ονομαστική ζήτηση, η οποία δεν είναι εις βάρος του κράτους – αρκεί να διατηρηθεί σε ελεγχόμενα επίπεδα. Ακόμη και ο M. Friedman δε είχε γράψει το 1948 ότι, είναι λογικό να «παράγει» η κυβέρνηση κάθε χρόνο ένα μικρό έλλειμμα, της τάξης του 1-2%, το οποίο να πληρώνεται με «κεντρικά χρήματα» – πως είναι καλύτερο δηλαδή να χρηματοδοτεί το μικρό αυτό έλλειμμα τυπώνοντας χρήματα, αντί να δανείζεται με τόκο και με υποχρέωση εξόφλησης.

Συνεχίζοντας, ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα μονεταρισμού των χρεών στην ανθρώπινη ιστορία είναι αυτό της Ιαπωνίας, μεταξύ των ετών 1931 και 1936 – όπου ο τότε υπουργός οικονομικών της χώρας χρησιμοποίησε τα χρηματοδοτούμενα από την κεντρική του τράπεζα χρήματα, για να οδηγήσει τη χώρα του στην έξοδο από την ύφεση. Οι προσπάθειες του στέφθηκαν με απόλυτη επιτυχία, αφού η Ιαπωνία κατάφερε να επιστρέψει σε πορεία ανάπτυξης μετά τη Μεγάλη Ύφεση πολύ πιο γρήγορα, συγκριτικά με τις περισσότερες άλλες χώρες.

Σήμερα, τα χρηματοδοτούμενα με τυπωμένα χρήματα κρατικά ελλείμματα, θεωρούνται απαγορευμένος καρπός – «ταμπού». Αυτό οφείλεται στο ότι επικρατεί ο φόβος, σύμφωνα με τον οποίο εάν αρχίσει κανείς να το κάνει, θα συνεχίσει με διαρκώς υψηλότερα ποσά – οπότε θα προκαλούταν υπερπληθωρισμός, όπως συνέβη με τη δημοκρατία της Βαϊμάρη.

Ουσιαστικά πρόκειται για ένα φάρμακο, το οποίο θεραπεύει την οικονομική ασθένεια (ύφεση, υπερχρέωση), εάν χρησιμοποιηθεί σε μικρές ποσότητες – είναι όμως θανατηφόρο σε μεγάλες. Ακριβώς για το λόγο αυτό, παρά το ότι όλοι γνωρίζουν (η Γερμανία επίσης) ότι, τεχνητά είναι εφικτός ο μονεταρισμός του χρέους, ενώ θα βοηθούσε σίγουρα στην επίλυση της κρίσης χρέους, θεωρούν πως είναι ένα τόσο επικίνδυνο φάρμακο, ώστε είναι καλύτερα να μην επιδιωχθεί καθόλου η χρήση του.

Όμως, το να επιτρέπει κανείς σε μία θανατηφόρα αρρώστια να εξελίσσεται, επιβραδύνοντας απλά το μοιραίο, επειδή φοβάται το ισχυρό φάρμακο που πιθανότατα θα την θεραπεύσει, δεν είναι καθόλου λογικό – πόσο μάλλον όταν το πρόβλημα δεν είναι άλλο, από την ελεγχόμενη δόση του φαρμάκου, η οποία είναι εφικτή με τα «εργαλεία» που διαθέτουμε σήμερα. Άλλωστε την εφαρμόζει ήδη με επιτυχία η Μ. Βρετανία, παρά το τεράστιο συνολικό χρέος της – έχοντας καταπολεμήσει την ανεργία και επιτυγχάνοντας βιώσιμη ανάπτυξη, παρά τις αναπόφευκτες παρενέργειες (φούσκα ακινήτων).

Η Ευρωζώνη θα μπορούσε προφανώς να επιδιώξει το μονεταρισμό των χρεών της, με πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες επιτυχίας, συγκριτικά με την Ιαπωνία – επειδή τα χρέη των χωρών της είναι σημαντικά χαμηλότερα. Εν τούτοις, δεν πρόκειται για ένα αμιγές κράτος, όπως η Ιαπωνία, οπότε πολύ δύσκολα θα συμφωνούσαν όλες οι χώρες.

Για παράδειγμα, τυχόν μονεταρισμός των χρεών θα βοηθούσε κυρίως χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα – ενώ θα επιβάρυνε άλλες, όπως τη Γερμανία, οι οποίες, ενοχοποιώντας για το πρόβλημα του χρέους το Νότο (εν μέρει άδικα, αφού η ίδια συνετέλεσε σε μεγάλο βαθμό), δεν θέλουν να πληρώσουν οι ίδιες.

Βέβαια, η ΕΚΤ έχει ήδη ανακοινώσει πως θα ακολουθήσει έναν τέτοιο δρόμο – ο οποίος είναι δυνατόν να επιταχυνθεί ακόμη περισσότερο, με άλλες μεθόδους. Για παράδειγμα, η ευρωπαϊκή τράπεζα επενδύσεων έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει μαζικά δημόσια έργα σε ολόκληρη τη νομισματική ένωση, έτσι ώστε να αυξηθεί ο ρυθμός ανάπτυξης και ο πληθωρισμός – εκδίδοντας ομόλογα, τα οποία θα αγόραζε η ΕΚΤ, με μηδενικό επιτόκιο και χωρίς ημερομηνία λήξης.

Εάν δεν το κάνει, τότε είναι αδύνατον χώρες, όπως η Ιταλία, να μην χρεοκοπήσουν – αφού για να διατηρήσει σταθερό το δημόσιο χρέος της η Ιταλία (πλησιάζει στο 140% του ΑΕΠ της), χρειάζεται ένα πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 4% του ΑΕΠ της – λόγω  του πολύ χαμηλού ρυθμού ανάπτυξης, καθώς επίσης του μειωμένου πληθωρισμού. Η κυβέρνηση της θα μπορούσε να το επιδιώξει και ίσως να το πετύχει – κάτι που όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο, από πολιτικής πλευράς, αφού αργά ή γρήγορα θα εξεγείρονταν οι Πολίτες της.

Ιταλία, οικονομία – η εξέλιξη του χρέους της χώρας, ως ποσοστό επί του ΑΕΠ.

Ολοκληρώνοντας, τη στιγμή που οι αγορές θα συνειδητοποιήσουν ότι, η Ιταλία δεν μπορεί να εξυπηρετήσει τα χρέη της, τα επιτόκια δανεισμού της θα εκτοξευθούν στα ύψη – οπότε, εάν η ΕΚΤ δεν επιχειρήσει το μονεταρισμό των χρεών, η Ιταλία θα πρέπει είτε να διαγράψει ένα μεγάλο μέρος τους, είτε να εγκαταλείψει το ευρώ (μετατρέποντας τα χρέη της σε λιρέτες και υποτιμώντας το νόμισμα, για να τα εξυπηρετήσει). Τόσο η μία εναλλακτική της λύση όμως, όσο και η άλλη, θα διέλυαν την Ευρωζώνη – οπότε ο μονεταρισμός είναι μονόδρομος.

ΠΗΓΗ  http://www.analyst.gr/2015/02/16/i-riziki-evropaiki-lisi/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s