Τραπεζικά ζόμπι στην Ευρωζωνη.

Με αφορμη τη χρεωκοπία της αυστριακης τραπεζας  «Hypo Alpe Adria»  θεωρω οτι ειναι πολυ σημαντικα για τη σφαιρικη κατανοηση του τραπεζικου τομεα στην  Ευρωζωνη τα παρακατω 2 αρθρα του εγκυρου Analyst.gr που δημοσιευτηκαν περσι τον Ιουνιο.

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες, ιδίως οι 20 μεγαλύτερες, έχουν αυξήσει τις τελευταίες δεκαετίες μαζικά τα μεγέθη τους, δυσανάλογα ως προς το ΑΕΠ – ενώ υπάρχει στην ΕΕ ένας μεγάλος αριθμός «πεθαμένων» τραπεζών, οι οποίες διατηρούνται τεχνητά στη ζωή

«Εάν συνειδητοποιήσουμε ότι, η άνοδος της δύσης, η ανάπτυξη και η πρόοδος της, στηρίχθηκε στο τραπεζικό σύστημα, στην πίστωση καλύτερα, με την ταχυδακτυλουργική δημιουργία νέων χρημάτων από το πουθενά, ενδεχομένως να καταλάβουμε πως τα θεμέλια, επάνω στα οποία οικοδομούμε αδιάκοπα το μέλλον μας, δεν είναι τόσο σίγουρα, όσο ίσως νομίζουμε – ειδικά όσον αφορά την Ευρώπη».

Ανάλυση

Σύμφωνα με μία πρόσφατη μελέτη (πηγή), η Ευρώπη υποφέρει από έναν υπερμεγέθη τραπεζικό κλάδο – ο οποίος έχει αυξήσει σημαντικά την παθογένεια του χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθιστώντας το εξαιρετικά ευάλωτο. Με τη βοήθεια δε εσφαλμένων κινήτρων και «επιδοτήσεων», έχουν διατηρηθεί τεχνητά στη ζωή πολλές τράπεζες, εις βάρος της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας – με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ανατρέψει την κατάσταση ούτε η επιθετική νομισματική πολιτική της ΕΚΤ.

Στις τράπεζες αυτές οφείλεται ουσιαστικά ο λήθαργος, στον οποίο έχει βυθιστεί η οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης – ενώ,εάν δεν θεραπευθεί γρήγορα και ριζικά η ασθένεια, ο αποπληθωρισμός θα καταστρέψει τα πάντα. Ειδικότερα τα εξής:

Τα δάνεια των τραπεζών

Τα επόμενα γραφήματα αναφέρονται ουσιαστικά στον τρόπο, με τον οποίο το τραπεζικό σύστημα της ΕΕ διογκώθηκε τις τελευταίες δύο δεκαετίες  – με το πρώτο από αυτά να δείχνει το μερίδιο των τραπεζικών δανείων σε σχέση με το ΑΕΠ, για ένα χρονικό διάστημα 114 ετών, στις τρεις περιοχές της Δύσης (Η.Π.Α., Ιαπωνία και Ευρώπη).

Η εξέλιξη των τραπεζικών δανείων σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Ιαπωνίας

Η εξέλιξη των τραπεζικών δανείων σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Ιαπωνίας

.

Η μαύρη καμπύλη αναφέρεται στην Ευρώπη, η μπλε στις Η.Π.Α. και η κόκκινη στην Ιαπωνία – σε τρεις περιοχές λοιπόν του πλανήτη, όπου η οικονομική ανάπτυξη για περισσότερο από έναν αιώνα, ήταν σε μεγάλο μέρος της σταθερή. Μετά το 1980,τα τραπεζικά δάνεια στην Ευρώπη, από τα οποία δημιουργούνται χρήματα από το πουθενά (ανάλυση), άρχισαν να αυξάνονται με μεγάλο ρυθμό – έχοντας σήμερα διπλασιαστεί, συγκριτικά με τις Η.Π.Α.

Φαίνεται επίσης μία αντίστοιχη εξέλιξη στην Ιαπωνία, η οποία όμως περιορίσθηκε αμέσως μετά το σπάσιμο της φούσκας το 1990. Στο επόμενο γράφημα εμφανίζονται εκείνες οι χώρες, στις οποίες παρατηρήθηκε η μεγαλύτερη αύξηση των τραπεζικών δανείων – οπότε της δημιουργίας νέων χρημάτων.

Σύγκριση τραπεζικών δανείων ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, το 1995 και το 2011

Σύγκριση τραπεζικών δανείων ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, το 1995 και το 2011Οι «μπάρες» με ανοιχτό γκρίζο χρώμα απεικονίζουν τη σχέση των τραπεζικών δανείων ως προς το ΑΕΠ των εκάστοτε κρατών το 1995, ενώ με σκούρο το 2011 – όπου φαίνεται ότι «πρωταγωνιστεί» η Κύπρος, ακολουθούμενη από τη Ιρλανδία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ολλανδία και, τέλος, την Ελλάδα. Στις χώρες αυτές, η σχέση των τραπεζικών δανείων είναι υπερτετραπλάσια του ΑΕΠ – ενώ με κριτήριο τη σειρά, με την οποία αναφέρονται, συμπεραίνεται ποιές χώρες θα έπρεπε να προσβληθούν πρώτες από την κρίση

Η Ελλάδα όφειλε να είναι η τελευταία κατά σειρά (6η) – οπότε τεκμηριώνονται τα τεράστια σφάλματα των κυβερνήσεων της, τα οποία την οδήγησαν πρώτη στη χρεοκοπία και στο «ικρίωμα», ενώ χώρες όπως η Ισπανίακαι η Ολλανδία αντιμετωπίσθηκαν διαφορετικά από την Κομισιόν, την ΕΚΤ και τις αγορές.

Ο όγκος των τραπεζικών ισολογισμών σε σχέση με το ΑΕΠ

Εάν ληφθούν υπ’ όψιν οι συνολικοί ισολογισμοί των τραπεζών και όχι μόνο τα δάνεια που παρείχαν, σε σχέση με το εκάστοτε ΑΕΠ της χώρας τους, τότε ο όγκος τους σε ορισμένα κράτη είναι μεγαλύτερος από το 400% του ΑΕΠ τους – όπως φαίνεται από το επόμενο γράφημα.

Συνολικό ενεργητικό των Τραπεζών ανά χώρα (εγχώριες-μαύρο χρώμα και ξένες- γκρί χρώμα), ως ποσοστό του ΑΕΠ των χωρών τους

Συνολικό ενεργητικό των Τραπεζών ανά χώρα (εγχώριες-μαύρο χρώμα και ξένες-γκρι χρώμα), ως ποσοστό του ΑΕΠ των χωρών τους

Εδώ η Ελλάδα είναι σε πολύ καλύτερη θέση από αρκετές άλλες χώρες – κάτι που συνηγορεί ακόμη περισσότερο στο ότι, η πατρίδα μας οδηγήθηκε άδικα στα νύχια του ΔΝΤ. Για σύγκριση τώρα με τον υπόλοιπο πλανήτη, ο συνολικός ισολογισμός των τραπεζών της Ιαπωνίας είναι της τάξης του 192% του ΑΕΠ, ενώ των Η.Π.Α., συμπεριλαμβανομένων των δύο κρατικοποιημένων τραπεζών (Fannie Mae και Freddie Mac), φτάνει μόλις στο 145% του ΑΕΠ.

Συμπερασματικά λοιπόν, το τραπεζικό σύστημα της Ευρώπης, είτε όσον αφορά τα παρεχόμενα δάνεια, είτε τους συνολικούς ισολογισμούς του, έχει αυξηθεί πολύ περισσότερο, σε σχέση τόσο με τις Η.Π.Α., όσο και με την Ιαπωνία– οπότε η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με την απειλή ενός τραπεζικού ολοκαυτώματος, όπως έχει αναφερθεί ήδη (άρθρο).Η υπερβολική συγκέντρωση των τραπεζών της Ευρώπης

Περαιτέρω, υπάρχει ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας, ο οποίος επιδεινώνει ακόμη περισσότερο την ήδη προβληματική εικόνα της Ευρώπης: το τραπεζικό σύστημα δεν είναι μόνο μεγαλύτερο, αλλά, επίσης, πιο συγκεντρωμένο.

Ειδικότερα, θεωρείται φυσιολογικό στην ήπειρο μας το ότι, οι εκάστοτε τρεις μεγαλύτερες τράπεζες μίας χώρας αποτελούν συνήθως το 65-75% των συνολικών ισολογισμών – όταν στις Η.Π.Α. το αντίστοιχο μέγεθος είναι μόλις 25%.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην Ελλάδα, όπου ουσιαστικά οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες ελέγχουν εξ ολοκλήρου το χρηματοπιστωτικό σύστημα – καταργώντας στην κυριολεξία τον ανταγωνισμό και την ελεύθερη αγορά (άρθρο).

Η «ισχνή» κεφαλαιακή τους επάρκεια

Συνεχίζοντας, σαν να μην έφταναν όλα αυτά τα προβλήματα του τραπεζικού κλάδου της ΕΕ, οι ευρωπαϊκές τράπεζες δεν είναι μόνο μεγαλύτερες και ισχυρότερες (too big to fail), συγκριτικά με τις Η.Π.Α. και την Ιαπωνία αλλά, επίσης, πολύ πιο αδύναμες, από κεφαλαιακής πλευράς.

Με βάση τη μελέτη, τα ίδια κεφάλαια των 20 μεγαλύτερων εισηγμένων ευρωπαϊκών τραπεζών, σε σχέση με το συνολικό ισολογισμό τους, ήταν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 της τάξης του 6% – ενώ το 2008 είχαν μειωθεί στο 3%.

Το 2013, μετά τις συνεχείς προσπάθειες ανακεφαλαιοποίησης τους, το μέσο ποσοστό των ιδίων κεφαλαίων των 14 μεγαλύτερων ευρωπαϊκών τραπεζών ανήλθε στο 3,9% – σημαντικά χαμηλότερο από τις μεγάλες αμερικανικές τράπεζες, στις οποίες ξεπερνάει το 4,5%. Στο επόμενο γράφημα τεκμηριώνεται η αδύναμη κεφαλαιακή επάρκεια των ευρωπαϊκών τραπεζών, συγκριτικά με άλλες.

Η κεφαλαιακή επάρκεια των ευρωπαϊκών τραπεζών σε σύγκριση με ξένες Τράπεζες (μη ευρωπαϊκές)

Η κεφαλαιακή επάρκεια των ευρωπαϊκών τραπεζών σε σύγκριση με ξένες Τράπεζες (μη ευρωπαϊκές)

Οι μαύρες μπάρες αφορούν τις ευρωπαϊκές τράπεζες – όπου φαίνεται ότι. το χαμηλότερο ποσοστό ιδίων κεφαλαίων είχε η Deutsche Bank (Γερμανία), ακολουθούμενη από την Barclays (Βρετανία), την Santander (Ισπανία), καθώς επίσης την Credit Agricole (Γαλλία). Η Deutsche Bank είναι αναμφίβολα η μεγαλύτερη βόμβα στα θεμέλια της γερμανικής οικονομίας (άρθρο) – επίσης οι υπόλοιπες τράπεζες, για τις χώρες τους.

Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνεται πόσο μεγαλύτερα προβλήματα έχουν οι τράπεζες της ΕΕ, συγκριτικά με τον υπόλοιπο πλανήτη.

Το μέγεθος του ισολογισμού των ευρωπαϊκών Τράπεζων (μαύρες στήλες), σε σύγκριση με άλλες χώρες (μεγέθοι ως ποσοστό επί του ΑΕΠ των χωρών)

Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνεται πόσο μεγαλύτερα προβλήματα έχουν οι τράπεζες της ΕΕ, συγκριτικά με τον υπόλοιπο πλανήτη.Το μέγεθος του ισολογισμού των ευρωπαϊκών Τράπεζων (μαύρες στήλες), σε σύγκριση με άλλες χώρες (μεγέθοι ως ποσοστό επί του ΑΕΠ των χωρών)

Το μέγεθος του ισολογισμού των ευρωπαϊκών Τραπεζών (μαύρες στήλες), σε σύγκριση με άλλες χώρες (μεγέθοι ως ποσοστό επί του ΑΕΠ των χωρών)

Οι «μπάρες» αφορούν τις επί μέρους τράπεζες, ενώ το ύψος τους απεικονίζει το μέγεθος του ισολογισμού τους, σε σχέση με το ΑΕΠ της εκάστοτε χώρα τους – όπου με μαύρο είναι οι τράπεζες της ΕΕ, με ροζ οι ασιατικές, με μπλε της Λατινικής Αμερικής, με κίτρινο της Μέσης Ανατολής, με κόκκινο των Η.Π.Α. και με πράσινο του υπολοίπου πλανήτη.

Συνολικά επτά ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν μέγεθος που ξεπερνά το 100% του ΑΕΠ της χώρας τους – ενώ από τις 40 πολυεθνικές τράπεζες, ο ισολογισμός των οποίων υπερβαίνει το 50% του ΑΕΠ της χώρας τους, οι 29 είναι ευρωπαϊκές (72,5%).

Για σύγκριση, ο ισολογισμός της J. P. Morgan Chase, της μεγαλύτερης τράπεζας των Η.Π.Α., είναι μόλις το 15% του αμερικανικού ΑΕΠ – ενώ οι μεγαλύτερες τράπεζες στο προηγούμενο γράφημα είναι μάλλον οι ελβετικές UBS και Credit Suisse.

Επίλογος

Οι ιδιαιτερότητες του χρηματοπιστωτικού κλάδου της Ευρώπης, οι οποίες δημιούργησαν τεράστιες ασυμμετρίες, είναι εμφανείς από την ανάλυση. Ανακεφαλαιώνοντας λοιπόν, έχουμε τα εξής:

(α) Το τραπεζικό σύστημα της Ευρώπης έχει αυξηθεί δυσανάλογα τις τελευταίες δύο δεκαετίες, σχετικά με το ΑΕΠ – ενώ είναι πολύ μεγαλύτερο και σημαντικά πιο επικίνδυνο, από αυτό των Η.Π.Α. και της Ιαπωνίας.

(β) Σε πάρα πολλές ευρωπαϊκές χώρες το μέγεθος του τραπεζικού τομέα, με κριτήριο το σύνολο των ισολογισμών, υπερβαίνει το 400% του ΑΕΠ – όταν στις Η.Π.Α. και στην Ιαπωνία είναι μικρότερο από το 200%.

(γ) Ο χρηματοπιστωτικός κλάδος της Ευρώπης είναι υπερσυγκεντρωμένος – ενώ μερικές υπερβολικά μεγάλες τράπεζες κυριαρχούν στην αγορά.

(δ) Οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν πολύ χαμηλότερα ίδια κεφάλαια, συγκριτικά με αυτές του υπολοίπου πλανήτη – οπότε είναι πιθανότατα πολύ πιο ευάλωτες.

Ολοκληρώνοντας, στο δεύτερο μέρος της ανάλυσης θα δοθεί απάντηση στο ερώτημα, εάν το μέγεθος του τραπεζικού κλάδου μίας περιοχής είναι πρόβλημα – απλούστερα, εάν οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι τέρατα γεμάτα περιττά λίπη ή «μυώδεις οργανισμοί», οι οποίοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν καλύτερα την ανάπτυξη και την πραγματική οικονομία. Η απάντηση θα αιτιολογήσει σίγουρα την αντισυμβατική και επεκτατική πολιτική, την οποία υιοθέτησε η ΕΚΤ ξαφνικά, σοκάροντας κυριολεκτικά τις αγορές.

Τραπεζικά ζόμπι (β)

Η επαφή, η διαπλοκή δηλαδή των τραπεζιτών με τους πολιτικούς, ήταν και είναι επικίνδυνα στενή – ενώ ορισμένοι πολιτικοί, όπως ο πιθανός μελλοντικός πρόεδρος της Κομισιόν, ήταν ανέκαθεν στην έμμισθη υπηρεσία του χρηματοπιστωτικού κτήνους

«Μερικά χρόνια πριν ονειρευόμουν να ξαναγεννηθώ σαν Πρόεδρος, σαν Πάπας ή σαν μεγάλος σταρ του ποδοσφαίρου. Σήμερα τα όνειρά μου έχουν αλλάξει, αφού θα ήθελα να επιστρέψω στη γη σαν αγοραστής κρατικών ομολόγων – επειδή από τη θέση αυτή μπορείς να τρομοκρατήσεις ακόμη και τα μεγαλύτερα κράτη, κερδίζοντας παράλληλα το σεβασμό τους, καθώς επίσης τεράστια ποσά».

 

Στο δεύτερο μέρος θα δώσουμε απάντηση στο ερώτημα, εάν το μέγεθος του τραπεζικού κλάδου μίας περιοχής είναι πρόβλημα – απλούστερα, εάν οι ευρωπαϊκές τράπεζες είναι τέρατα γεμάτα περιττά λίπη ή «μυώδεις οργανισμοί», οι οποίοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν καλύτερα την ανάπτυξη και την πραγματική οικονομία.

Στα πλαίσια αυτά έχει τεκμηριωθεί από πολλές εμπειρικές μελέτες ότι, το σύστημα απειλείται πολύ σοβαρά, όταν ο μηχανισμός δημιουργίας νέων χρημάτων από το πουθενά, μέσω των νέων δανείων, λειτουργεί με μεγάλες ταχύτητες – πόσο μάλλον όταν ξεφεύγει από τα όρια.

Ο βασικός κανόνας που ισχύει είναι πως από ένα σημείο και μετά, τα επί πλέον χρήματα που δημιουργούνται, μέσω των πιστώσεων, είναι αντιπαραγωγικά – οπότε εμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη. Ανώτατο όριο των πιστώσεων θεωρείται το 100%, όσον αφορά το εκάστοτε ΑΕΠ – για κάθε βασικό τομέα της οικονομίας (δημόσιο, επιχειρήσεις, νοικοκυριά).

Τραπεζικό μέγεθος και χρηματοδότηση

Περαιτέρω θα μπορούσε να ισχυρισθεί κανείς ότι, οι πολύ μεγάλες τράπεζες είναι καλές για την πραγματική οικονομία – επειδή μπορούν, λόγω του μεγέθους τους, να διασφαλίσουν ότι, οι επιχειρήσεις θα εφοδιάζονται πάντοτε με αρκετά δάνεια. Εν τούτοις, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο – γεγονός που διαφαίνεται από την αντίθετη εικόνα των Η.Π.Α, και της Ευρώπης.

Ειδικότερα, μία επιχείρηση της πραγματικής οικονομίας έχει απλοποιημένα τις εξής δύο δυνατότητες χρηματοδότησης της με ξένα κεφάλαια: τη λήψη ενός τραπεζικού δανείου ή την έκδοση ομολόγων στην αντίστοιχη αγορά (Bond market).

Οι Η.Π.Α. διαθέτουν μία πολύ καλά «οικοδομημένη» αγορά ομολόγων, η οποία διαθέτει επαρκή ρευστότητα – με αποτέλεσμα, η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων τους με ξένα κεφάλαια να εξασφαλίζεται, σύμφωνα με εκτιμήσεις, κατά 70% περίπου από τη συγκεκριμένη αγορά. Επομένως, μόνο το 30% των χρηματοδοτήσεων προέρχονται από τραπεζικά δάνεια.

Στην Ευρώπη συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο – αφού οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες να εξασφαλίζουν το 70% των ξένων χρημάτων που χρειάζονται μέσω του τραπεζικού δανεισμού τους (στην Ελλάδα ο συντελεστής είναι πολύ υψηλότερος, αφού ελάχιστες μόνο επιχειρήσεις της, οι πολύ μεγάλες, μπορούν να εκδίδουν και να πουλούν τα ομόλογα τους – με αποδόσεις όμως, άρα με κόστος δανεισμού τους, οι οποίες στο τελευταίο χρονικό διάστημα έφτασαν στο 8%).

Η αιτία είναι το ότι δεν έχει οικοδομηθεί μία λειτουργική αγορά ομολόγων, η οποία να δημιουργεί εμπιστοσύνη στους επενδυτές – με εταιρείες που να αξιολογούν το ρίσκο των εκδόσεων, καθορίζοντας ανάλογα τις αποδόσεις τους κοκ. Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται γιατί η διαφορά αυτή, μεταξύ των Η.Π.Α. και της Ευρώπης, είναι εξαιρετικά σημαντική.

Ευρωζώνη - η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων με δάνεια Τραπεζών και με έκδοση ομολόγων (ως ποσοστό επί του ΑΕΠ της ένωσης)

Ευρωζώνη – η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων με δάνεια Τραπεζών και με έκδοση ομολόγων (ως ποσοστό επί του ΑΕΠ της ένωσης)

Η μαύρη καμπύλη αφορά το ρυθμό ποσοστιαίας αλλαγής των τραπεζικών δανείων προς τις επιχειρήσεις στην Ευρωζώνη (NFC σημαίνει σε επιχειρήσεις που δεν ανήκουν στο χρηματοπιστωτικό τομέα), ως ποσοστό του ΑΕΠ – ενώ η γκρίζα γραμμή τον αντίστοιχο δείκτη χρηματοδότησης, μέσω έκδοσης ομολόγων (Debt Securities).

Από το γράφημα φαίνεται καθαρά ότι, οι τραπεζικές πιστώσεις έχουν πολύ μεγάλες (άρα καταστροφικές) διακυμάνσεις, συγκριτικά με τα ομόλογα, γεγονός που τεκμηριώνει την «προκυκλική» συμπεριφορά των τραπεζών – το ότι δηλαδήστην εποχή της μεγάλης ανάπτυξης (έως το 2008) προσέφεραν υπερβολικά πολλά δάνεια, ενώ όταν ξέσπασε η κρίση (2008/09) μείωσαν απότομα και μαζικά το δανεισμό. Η συμπεριφορά αυτή των τραπεζών δημιούργησε τεράστια προβλήματα στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις – στερώντας τους τη χρηματοδότηση ακριβώς εκείνη την εποχή που την είχαν περισσότερο ανάγκη.

Σε αντίθεση με τις τράπεζες, η αγορά ομολόγων δεν υπόκειται σε τέτοιες διακυμάνσεις – δεν είναι «προκυκλική» δηλαδή, αποτελώντας μία πολύ πιο αξιόπιστη και λιγότερο επικίνδυνη πηγή χρηματοδότησης.

Εν τούτοις, τα παραπάνω συμπεράσματα δεν αποδυναμώνουν αρκετά τον ισχυρισμό, σύμφωνα με τον οποίο οι μεγάλες τράπεζες είναι σημαντικές για την πραγματική οικονομία, αφού μπορούν ευκολότερα να τη χρηματοδοτήσουν – κάτι που επιτυγχάνεται από το αμέσως επόμενο γράφημα.

Ευρωζώνη - η σύσταση του ισολογισμού των Τραπεζών

Ευρωζώνη – η σύσταση του ισολογισμού των Τραπεζών

Εδώ φαίνεται η επιθετική σύσταση των ισολογισμών όλων των τραπεζών της Ευρώπης – η οποία αφορά συνολικά πάγια, ύψους 42 τρις €! Το μεγαλύτερο μερίδιο (σκούρο μπλε, 30%), αποτελούν τα δάνεια, τα οποία έχουν δώσει οι τράπεζες σε άλλες τράπεζες – το 13% (ανοιχτό μπλε, Remaining assets), αφορά τα παράγωγα, ενώ το 9% (κίτρινο) τα κρατικά ομόλογα, τα οποία έχουν οι τράπεζες στους ισολογισμούς τους.

Τα δάνεια στην πραγματική οικονομία της Ευρώπης συμπεριλαμβάνονται ουσιαστικά στα δύο κόκκινα μέρη του γραφήματος – όπου το 18% αφορά τα δάνεια προς τα νοικοκυριά HH total loans), ενώ το 15% (NFC Loans) τα δάνεια προς τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Αυτό σημαίνει με τη σειρά του ότι, μόλις το 33% των συνολικών ισολογισμών των τραπεζών αφορά δάνεια προς την πραγματική οικονομία – προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Ολόκληρο το υπόλοιπο (67%) έχει ουσιαστικά σχέση με τα «παιχνίδια» των τραπεζών μεταξύ τους, καθώς επίσης με τη χρηματοδότηση των κρατών.

Για παράδειγμα, η μεγάλη γαλλική τράπεζα «Credit Agricole» έχει δανείσει στην πραγματική οικονομία, στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά δηλαδή, μόλις το 18% του συνολικού ισολογισμού της – η Societe Generale το 29%, ενώ η Deutsche Bank το 20% (πάντοτε σύμφωνα με τη μελέτη και με στοιχεία της BIS).

Επομένως, το τραπεζικό μέγεθος δεν εξασφαλίζει καθόλου τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας – αντίθετα, αυξάνει το μέγεθος της χρηματιστηριακής και λοιπής φούσκας, με οδυνηρά επακόλουθα για την Οικονομία.

Τα στοιχεία και τους συσχετισμούς αυτούς θα έπρεπε να γνωρίζει επακριβώς κάθε Ευρωπαίος και κάθε Έλληνας πολιτικός την επόμενη φορά, κατά την οποία οι μεγάλες τράπεζες θα απειλήσουν – ισχυριζόμενες ότι ο περιορισμός των ισολογισμών τους, η ανάγκη «ρύθμισης» τους (διαχωρισμός σε εμπορικές και επενδυτικές, απαγόρευση ορισμένων κερδοσκοπικών παιχνιδιών τους κλπ.), ή η υποχρεωτική αύξηση των ιδίων κεφαλαίων τους θα οδηγούσαν σε μία σημαντική μείωση των δανείων τους, εις βάρος της πραγματικής οικονομίας.

Πρόκειται απλά για «στυγνούς εκβιασμούς» χωρίς αντικείμενο, αφού η συμμετοχή τους στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας είναι ελάχιστη – κάτι που θα μπορούσε και θα έπρεπε να αλλάξει, με τη βοήθεια της οικοδόμησης μίας σοβαρής αγοράς εταιρικών ομολόγων, όπου οι επενδυτές θα τοποθετούσαν τα χρήματα τους απ’ ευθείας στις επιχειρήσεις, χωρίς τη μεσολάβηση των τραπεζών.

Ενδιάμεσα συμπεράσματα

Σε γενικές γραμμές λοιπόν, οι ευρωπαϊκές τράπεζες δεν είναι μόνο υπερβολικά λίγες (υπερσυγκέντρωση του κλάδου) και μεγάλες, καθώς επίσης αδύναμες κεφαλαιακά, αλλά, επίσης

(α)  τοποθετούν τα 2/3 περίπου των ισολογισμών τους σε δραστηριότητες, οι οποίες δεν ωφελούν την πραγματική οικονομία, ενώ

(β)  συμπεριφέρονται με τέτοιο τρόπο «προκυκλικά», ώστε να αυξάνουν ή να περιορίζουν τα δάνεια τους τότε ακριβώς που δεν θα έπρεπε να το κάνουν – στις πλέον «επικίνδυνες» εποχές.

.

Επομένως, θα έπρεπε να μας απασχολούν δύο κρίσιμα ερωτήματα: Γιατί έγινε τόσο μεγάλο, τερατώδες κυριολεκτικά το τραπεζικό σύστημα της Ευρώπης; Τι θα έπρεπε να γίνει, έτσι ώστε να επιλυθεί το τεράστιο πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί και το οποίο απειλεί να καταστρέψει εντελώς την Ευρώπη;

Οι τράπεζες – ζόμπι

Ειδικά όσον αφορά το πρώτο ερώτημα, οι συντάκτες της μελέτης αναφέρουν μία σειρά αιτιών – όπως για παράδειγμα την υπηρεσία επίβλεψης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, η οποία ήταν πολύ «χαλαρή» στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ η επαφή (διαπλοκή) των τραπεζιτών με τους πολιτικούς ήταν και είναι επικίνδυνα στενή. Πολιτικοί δε, όπως ο πιθανός μελλοντικός πρόεδρος της Κομισιόν, ήταν ανέκαθεν στην έμμισθη υπηρεσία του χρηματοπιστωτικού κτήνους – τρέφοντας το όσο ίσως κανένας άλλος.

Το υπερβολικό μέγεθος των τραπεζών προκλήθηκε επίσης από το γεγονός ότι, ορισμένες κυβερνήσεις ήθελαν συνειδητά να δημιουργήσουν «εθνικούς πρωταθλητές» – έτσι ώστε να συμμετέχουν στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό «πάλκο», μαζί με τους κυρίαρχους του σύμπαντος. Αρκετοί αναφέρονται εδώ σε έναν «τραπεζικό εθνικισμό», ο οποίος είχε και έχει δημιουργηθεί – με τις τράπεζες να έχουν αναλάβει το ρόλο των αεροπλανοφόρων του συμβατικού πολέμου, στον οικονομικό πόλεμο που εξελίσσεται σήμερα.

Η εξήγηση τώρα, η οποία αφορά το μεγάλο αριθμό των «τραπεζών-ζόμπι», οι οποίες έχουν δημιουργηθεί στην Ευρώπη μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, χωρίς ουσιαστικά να έχουν καμία ωφέλιμη οικονομική λειτουργία, «παρέχεται» από το επόμενο γράφημα.

Εξυγιάνσεις Τραπεζών σε Ε.Ε. και ΗΠΑ

«Εξυγιάνσεις» Τραπεζών σε Ε.Ε. και ΗΠΑ

Οι γκρίζες στήλες δείχνουν τον αριθμό των τραπεζών, οι οποίες υποχρεώθηκαν το εκάστοτε έτος να κλείσουν και να «ρευστοποιηθούν» – από την υπηρεσία ασφάλειας καταθέσεων των Η.Π.Α. (FDIC, Federal Deposit Insurance Corporation).

Οι μαύρες στήλες δείχνουν τον αντίστοιχο αριθμό των ευρωπαϊκών τραπεζών – όπου συμπεραίνουμε ότι, ενώ στις Η.Π.Α. έκλεισαν και «αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία» αρκετές εκατοντάδες χρεοκοπημένες τράπεζες, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, στην Ευρώπη υπήρξαν μερικές δεκάδες.

Με δεδομένο δε το ότι, ο καπιταλισμός χωρίς χρεοκοπίες δεν λειτουργεί, ενώ ο προστατευτισμός που διακρίνει την Ευρώπη, ειδικά όσον αφορά τις τράπεζες, αποτελεί στοιχείο της κεντρικά κατευθυνόμενης οικονομίας, η κατάσταση της ηπείρου μας θα επιδεινωθεί – όσο και αν προσπαθεί να θολώσει ουσιαστικά το τοπίο η ΕΚΤ, με μέτρα που όμως δεν αγγίζουν ούτε στο ελάχιστο το κεντρικό πρόβλημα.

Μία ανάλογη συμπεριφορά της Ιαπωνίας το 1990 την οδήγησε στον απίστευτο αποπληθωρισμό που βιώνει τις τελευταίες δεκαετίες, στην υπερχρέωση του δημοσίου της, καθώς επίσης στα σημερινά αντισυμβατικά μέτρα – τα οποία πιθανότατα θα την υποχρεώσουν στη μεγαλύτερη χρεοκοπία όλων των εποχών.

Επίλογος

Υπάρχουν πολλές προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος – όπως η αύξηση των ιδίων κεφαλαίων των τραπεζών, η ρύθμιση τους, η δημιουργία μίας αγοράς εταιρικών ομολόγων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ως εναλλακτική μέθοδος χρηματοδότησης τους, η απαγόρευση των φορολογικών κινήτρων που παρέχονται από τις κυβερνήσεις προνομιακά στις τράπεζες, για να ενισχύουν τα κεφάλαια τους, έτσι ώστε να δανείζουν με τη σειρά τους τα κράτη κοκ.

Εν τούτος έχουμε την άποψη ότι, το πανίσχυρο λόμπι των τραπεζών, το οποίο ουσιαστικά διοικεί απολυταρχικά την Ευρώπη, με έμμισθους υπαλλήλους του την ηγεσία της, δεν πρόκειται να επιτρέψει καμία σημαντική αλλαγή των κανόνων του παιχνιδιού – εκτός εάν τελικά διαλυθεί η Ευρωζώνη, κάτι που δεν θεωρείται πλέον καθόλου απίθανο.

Πήγες  http://www.analyst.gr/2014/06/06/9562/   ΚΑΙ   http://www.analyst.gr/2014/06/08/9602/

Advertisements

One thought on “Τραπεζικά ζόμπι στην Ευρωζωνη.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s