Οι πολυεθνικές και η ανισότητα.

Η γνώση και η νόμιμη «αξιοποίηση» των φορολογικών διατάξεων που ισχύουν από χώρα σε χώρα, αλλά και η δυνατότητα που παρέχεται ώστε να αξιοποιηθούν οι φορολογικοί παράδεισοι του πλανήτη, έχουν αναχθεί πλέον σε «φορολογική βίβλο» για τις πολυεθνικές και τους πλούσιους του πλανήτη.

Η συνταγή, απλή: Οι μεγάλες πολυεθνικές μεταθέτουν εισπράξεις, πωλούν προϊόντα και αλλοιώνουν τα στοιχεία τους όταν πρόκειται να έχουν φορολογικές ελαφρύνσεις.
Αυτό γίνεται με απόλυτη νομιμότητα, υπό τον όρο να επιτύχουν μια «αποφυγή φόρου». Μέσω ενδοομιλικών συναλλαγών, μία πολυεθνική επιχείρηση μπορεί να μεταφέρει εταιρικά έσοδα από χώρα σε χώρα επιλέγοντας το πλέον ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς. Αυτός ο ιδιότυπος «φορολογικός γύρος» του κόσμου, που βασίζεται στις λεγόμενες «τριγωνικές συναλλαγές», ή στις «ενδοομιλικές συναλλαγές» αφορά τα πάντα: όχι μόνο υλικά, αλλά και άυλα αγαθά.
Η πιο απλή εκδοχή είναι η εξής: Μία εταιρεία που θέλει να κάνει μια εισαγωγή π.χ. σιταριού από το εξωτερικό δεν τιμολογεί απευθείας τον προμηθευτή της, αλλά αξιοποιεί τη δυνατότητα να ιδρύσει μία άλλη εταιρεία, σε χώρα με χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή, η οποία αγοράζει το σιτάρι και το μεταπωλεί στον τελικό παραλήπτη.
Και έτσι η εταιρεία – βιτρίνα μπορεί να διαμορφώσει την τιμή, η οποία θα εξασφαλίζει για τον τελικό αποδέκτη τα επίπεδα κέρδους που επιθυμεί. Ποιο είναι το όφελος από αυτήν την τριγωνική συναλλαγή;
Λόγω της υπερτιμολόγησης, η εταιρεία εμφανίζεται να έχει μικρότερα κέρδη και επομένως πληρώνει λιγότερους φόρους σε σύγκριση με τη χώρα όπου έχει έδρα η εταιρεία – βιτρίνα. Αλλά αυτή η «βόλτα» των κεφαλαίων δεν σταματά εκεί. Είναι πολύ συνηθισμένο το φαινόμενο πίσω από την εταιρεία – βιτρίνα να κρύβεται μία υπεράκτια εταιρεία, η οποία είναι ο τελικός αποδέκτης των κερδών όπου ουσιαστικά είναι «πεντακάθαρα» και αφορολόγητα.
Το παράδειγμα που αναφέραμε παραπάνω είναι μία απλοποιημένη εκδοχή της πρακτικής αυτής. Στον σύγχρονο κόσμο των επιχειρήσεων τα έσοδα και οι δαπάνες έχουν πολλές μορφές. Για παράδειγμα, για πολλές πολυεθνικές ο πραγματικός πλούτος δεν προέρχεται από τις πωλήσεις των προϊόντων, αλλά από την αξιοποίηση των τεχνολογικών καινοτομιών και των ευρεσιτεχνιών που κατέχουν, την αξιοποίηση των εμπορικών τους σημάτων, την παροχή υπηρεσιών που σχετίζονται με την τεχνογνωσία κ.ά.
Επίσης οι δαπάνες δεν αφορούν μόνο το εργατικό κόστος ή στο κόστος παραγωγής και λειτουργίας, αλλά περιλαμβάνουν και μία σειρά άλλων, που αφορούν χρηματοοικονομικές δαπάνες, τη χρήση διαφόρων πνευματικών δικαιωμάτων ή εμπορικών σημάτων κ.ά.
Στο αρχικό παράδειγμα, τη θέση του σιταριού μπορεί να πάρει οποιαδήποτε άλλη πηγή εσόδων (άυλη ή υλική) και τότε έχετε μία απλοποιημένη εικόνα της πραγματικότητας. Μάλιστα, στις συναλλαγές αυτές, μπορεί να γίνουν δεκάδες συνδυασμοί που σχετίζονται είτε με πηγές εσόδων είτε με στοιχεία κόστους.
Για παράδειγμα υπάρχουν πολλές ιστορίες για την Google «που κατέχει τις πατέντες της» στην Ιρλανδία και την Ολλανδία, αντί στις Ηνωμένες Πολιτείες, λόγω φορολογικών πλεονεκτημάτων. Ή την Apple και άλλους που χρησιμοποιούν offshore λογαριασμούς για να αποφύγουν τους φόρους. Η εταιρική δημιουργικότητα είναι συνεχής και εξελισσόμενη: Ανατροπές όπως η μετάβαση της Burger King στον Καναδά είναι ξαφνικά μια δημοφιλής επιλογή.
Το κλειδί για την κατανόηση όλου αυτού του πολύπλοκου μηχανισμού είναι οι θυγατρικές που είναι συστατικά κομμάτια μιας πολυεθνικής εταιρείας. Καθένα από αυτά τα κομμάτια θεωρούνται και αντιμετωπίζονται ως χωριστές οντότητες, για λογιστικούς σκοπούς, ακόμη και αν έχουν τον ίδιο εταιρικό γονέα. Όταν κάνουν συμφωνίες μεταξύ τους, υποτίθεται ότι τις κάνουν ως ξεχωριστές οντότητες, όταν και οι δύο προσπαθούν να πραγματοποιήσουν κέρδος. Αυτό ονομάζεται «αρχή του πλήρους ανταγωνισμού» και επιτρέπει και στις δύο να προσποιούνται ότι προσπαθούν να επιτύχουν το καλύτερο δυνατόν σε κάθε συναλλαγή.
Στην πραγματικότητα η μητρική εταιρεία δεν νοιάζεται κατ’ ανάγκην αν μία από τις οντότητες ζημιώνεται, προκειμένου η άλλη οντότητα να δημιουργήσει κέρδος, ιδίως εάν ο «νικητής» πληρώνει φόρους με χαμηλότερο συντελεστή από όσο ο «ηττημένος».
Ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο τα κέρδη από την κάθε μια από αυτές τις οντότητες κατανέμονται σε χώρες με σκοπό τη διαχείριση των φόρων ονομάζεται «μεταβιβαστική τιμολόγηση» (transfer pricing). Αυτό είναι συχνά απλό.
Για παράδειγμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να διεκδικήσουν νόμιμα μέρος από τα κέρδη των ροφημάτων καφέ Starbucks που πωλούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο επειδή η παγκόσμια σφραγίδα τής μάρκας χτίστηκε στη χώρα και βοηθά στην ενίσχυση των πωλήσεων στο εξωτερικό. Εκτός, αν η Starbucks αποφασίσει να μεταβιβάσει την κυριότητα του εν λόγω εμπορικού σήματος σε κάποια θυγατρική της σε τρίτη χώρα, όπως όντως έχει κάνει.
Οι βρετανικές καφετέριες πληρώνουν μια οντότητα στην Ολλανδία για το δικαίωμα να χρησιμοποιούν το λογότυπο Starbucks και τα σχετικά επώνυμα προϊόντα.
Για κάθε εταιρεία τα άυλα περιουσιακά στοιχεία και η πνευματική ιδιοκτησία κάνουν την πρόκληση της φορολογίας πολύ μεγαλύτερη: Σκεφθείτε την Google, ένα συχνά αναφερόμενο παράδειγμα μιας εταιρείας για την οποία η κατανομή των κερδών, ανάλογα με τα πολιτικά σύνορα, είναι εξαιρετικά δύσκολη και οι μεταβιβαστικές τιμολογήσεις είναι εκπληκτικά περίπλοκες.
Κοντολογίς πρόκειται για ένα «παγκοσμιοποιημένο φορολογικό σύστημα εσόδων και δαπανών» με αποκλειστικό στόχο την πληρωμή λιγότερων φόρων. Σε αυτό το φορολογικό ταξίδι συμμετέχουν και χώρες της Ε.Ε. Για παράδειγμα η ευνοϊκή μεταχείριση στην Ολλανδία συνίσταται στο γεγονός, ότι τα έσοδα από άυλα αγαθά που σχετίζονται με τέλη ή δικαιώματα υπόκεινται σε πολύ χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή.
Με το «ολλανδικό μοντέλο» πολλές επιχειρήσεις κάνουν διπλή οικονομία: Πρώτον, πληρώνουν στο ολλανδικό Δημόσιο, μέσω των θυγατρικών τους στην Ολλανδία, πολύ λιγότερα χρήματα από όσα θα πλήρωναν π.χ. στο γερμανικό Δημόσιο για αντίστοιχα έσοδα από άυλα αγαθά, για παράδειγμα άδειες χρήσεως σημάτων ή διπλώματα ευρεσιτεχνίας.
Και, δεύτερον, οι δαπάνες αυτές εκπίπτουν από τα φορολογητέα έσοδά τους. Επίσης το Λουξεμβούργο, διαθέτει παρόμοιο φορολογικό μοντέλο για έσοδα που σχετίζονται με άυλα αγαθά. Αλλά και οι Βρετανοί καθιέρωσαν το αποκαλούμενο patent box, το οποίο φορολογεί τα έσοδα από διπλώματα ευρεσιτεχνίας με χαμηλότερο συντελεστή.
Στη μάχη κατά των πολυεθνικών, οι οποίες εκμεταλλεύονται «παραθυράκια» στην νομοθεσία ή επιλέγουν να φορολογηθούν σε χώρες με τους χαμηλότερους συντελεστές, ο ΟΟΣΑ προτείνει να μπει φρένο στη δημιουργική λογιστική.
Ο ΟΟΣΑ ζητά επίσης την κατάργηση του κανόνα που επιτρέπει σε εταιρείες με μεγάλες αποθήκες σε μια χώρα να μην καταβάλλουν εκεί φόρους. Με τον τρόπο αυτόν, πολυεθνικές διαδικτυακού εμπορίου κατάφεραν μόνο το 2013 να διοχετεύσουν στο Λουξεμβούργο έσοδα από πωλήσεις σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, ύψους 15 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Παράλληλα ο διεθνής οργανισμός προτείνει για εταιρείες Ίντερνετ που διαθέτουν «σημαίνουσα διαδικτυακή παρουσία» σε μια συγκεκριμένη χώρα, να φορολογούνται εκεί.
ΠΗΓΗ  http://www.paratiritis.gr/content/%CE%BF%CE%B9-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CF%85%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%83%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter&utm_campaign=paratiritis_gr
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s