Η ισορροπία του τρόμου.

Η ισοπαλία μεταξύ του αποπληθωρισμού και του πληθωρισμού διεθνώς, δεν σημαίνει πως θα παραμείνει ως έχει – αφού οι αντίπαλες δυνάμεις έχουν μεν εξουδετερωθεί προς στιγμήν, αλλά παραμένουν απειλητικές, με το κραχ να καιροφυλακτεί  

«Το αποτέλεσμα στην πραγματική οικονομία σήμερα είναι μία χρονικά περιορισμένη ανακωχή, μεταξύ του φυσιολογικού αποπληθωρισμού, καθώς επίσης του πληθωρισμού που προκαλείται από την πολιτική,με τη βοήθεια των κεντρικών τραπεζών – οι οποίες παρεμβαίνουν ανεύθυνα στη λειτουργία της ελεύθερης αγοράς, εγκαθιστώντας μία κεντρικά κατευθυνόμενη οικονομία, σοβιετικού τύπου.

Η οικονομία μοιάζει πλέον με έναν ορειβάτη, ο οποίος ανεβαίνει σε μία πολύ απότομη οροσειρά, έχοντας φτάσει ήδη σε ύψος 8.000 μέτρων – κινούμενος πολύ δύσκολα, λόγω της μεγάλης έλλειψης οξυγόνου. Το μονοπάτι που ακολουθεί είναι εξαιρετικά ανηφορικό, πολύ στενό και επικίνδυνο – αφού από τη μία πλευρά χάσκει ο γκρεμός, γεμάτος μυτερά, θανατηφόρα βράχια, ενώ από την άλλη μία γλιστερή, απότομη, τρομακτική πλαγιά, η οποία καθιστά αδύνατη την ομαλή κατάβαση της.

Το γκρέμισμα του στη μία ή στην άλλη πλευρά θα σήμαινε το βέβαιο θάνατο του – ενώ η ανάβαση γίνεται όλο και πιο δύσκολη, με την πιθανότητα πτώσης να αυξάνεται. Θα μπορούσε φυσικά να προσπαθήσει να γυρίσει πίσω, αργά, μεθοδικά, προσέχοντας να μην γκρεμιστεί – θα έπρεπε όμως να αντέξει τον πόνο, τον οποίο απέφυγε η οικονομία το 2009, με τη βοήθεια της συνεχούς εκτύπωσης νέων χρημάτων» (J. Rickards).

Ανάλυση

Ο προηγούμενος διοικητής της Fed είχε πει κάποτε ότι, η κεντρική τράπεζα θα είχε τη δυνατότητα να καταπολεμήσει τον αποπληθωρισμό (ο οποίος ουσιαστικά ξεκίνησε το 2000, αλλά επιβραδύνθηκε μέσω των χαμηλών επιτοκίων που όμως οδήγησαν στην κρίση του 2007), ρίχνοντας χρήματα από ένα ελικόπτερο – έτσι ώστε να τα μαζεύουν οι άνθρωποι και να τα καταναλώνουν, αυξάνοντας το ρυθμό ανάπτυξης.

Στον πραγματικό κόσμο βέβαια δεν μπορεί κανείς να μοιράσει χρήματα με αυτόν τον τρόπο – μπορεί όμως να δανείσει μεγάλες ποσότητες με μηδενικά επιτόκια, με τη μορφή δωρεάν ουσιαστικά δανείων.

Αυτό ακριβώς συνέβη με τα προγράμματα ποσοτικής διευκόλυνσης της Fed (QE), μέρος των οποίων ήταν η αγορά ομολόγων του δημοσίου, γνωστή ως «επιχείρηση Twist» – όπου όμως τα επί πλέον χρήματα που εκτυπώνονταν, μπορούσαν να ληφθούν μόνο από εκείνους που είχαν την απαιτούμενη πιστοληπτική ικανότητα (άρα όχι από τα υποχρεωμένα νοικοκυριά, από τις αντίστοιχες επιχειρήσεις ή από τα χρεοκοπημένα κράτη), καθώς επίσης τη διάθεση να ρισκάρουν, επενδύοντας τα.

Βέβαια τόσο οι ιδιώτες, όσο και οι επιχειρήσεις, οι οποίες ήταν σε θέση και ήθελαν να δανειστούν, δεν το έκαναν με στόχο την κατανάλωση – λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας, καθώς επίσης του φόβου για αποπληθωρισμό. Απέφευγαν επίσης τις επενδύσεις στην πραγματική οικονομία, για τους ίδιους λόγους – επί πλέον, επειδή η μειωμένη κατανάλωση δεν δημιουργεί την ανάγκη περισσότερου παραγωγικού δυναμικού.

Από την άλλη πλευρά, οι μισθοί και τα εισοδήματα αυτών που μπορούσαν να καταναλώσουν περισσότερα προϊόντα, της μεσαίας και κατώτερης εισοδηματικής τάξης δηλαδή, παρέμεναν στάσιμοι διαχρονικά ή έχαναν σε αγοραστική αξία – οπότε η ζήτηση περιοριζόταν ακόμη περισσότερο.

Στα πλαίσια αυτά, οι εύλογες προβλέψεις για πληθωρισμό, για αύξηση δηλαδή των τιμών των προϊόντων, ως λογικό επακόλουθο της εκτύπωσης νέων χρημάτων με έναν τέτοιο «καταιγιστικό» ρυθμό, δεν επιβεβαιώθηκαν – λόγω της παραπάνω συμπεριφοράς των ανθρώπων που μπορούσαν να δανειστούν, καθώς επίσης των υπολοίπων, όσον αφορά τις πιστώσεις και την κατανάλωση.

Εν τούτοις, εμποδίστηκε ο αποπληθωρισμός, ο οποίος θα είχε ασφαλώς εμφανισθεί κάτω από τις συνθήκες που δημιουργήθηκαν, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007 – με αποτέλεσμα να καταλήξουν οι Η.Π.Α. (η υπόλοιπη Δύση σχετικά ανάλογα), σε ένα οριακό σημείο «ανακωχής» των δύο αυτών δυνάμεων.

Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του ΑΕΠ της Ευρωζώνης (αριστερή κάθετος), σε σχέση με αυτού των Η.Π.Α. (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά στήλη) – από την οποία συμπεραίνεται η διαφορετική πορεία των δύο περιοχών.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ευρωζώνη, ΗΠΑ, ΑΕΠ, σύγκριση

Περαιτέρω, η ισοπαλία μεταξύ του αποπληθωρισμού και του πληθωρισμού, δεν σημαίνει πως θα συνεχίσουν να είναι σταθερές οι τιμές των προϊόντων – αφού οι «αντίπαλες δυνάμεις» έχουν μεν εξουδετερωθεί προς στιγμήν, αλλά δεν έχουν εξαφανισθεί: ευρίσκονται ακόμη εδώ, με το κραχ να καιροφυλακτεί.

Ως εκ τούτου εάν, για παράδειγμα, καταρρεύσει ο ρυθμός ανάπτυξης της Κίνας, ως αποτέλεσμα της τεράστιας υπερχρέωσης του ιδιωτικού της τομέα ή εάν επιστρέψει η κρίση χρέους της Ευρώπης, πυροδοτούμενη ενδεχομένως από την Ελλάδα, θα μπορούσε να κερδίσει τον αγώνα, το πάρει «επάνω χέρι» όπως θα λέγαμε,  ο αποπληθωρισμός. Αυτή είναι άλλωστε η αιτία, λόγω της οποίας ενισχύουν οι Η.Π.Α. τη χώρα μας, πιέζοντας τη Γερμανία – γεγονός που σημαίνει πως είναι ο μεγαλύτερος ίσως άσσος, στα χέρια της κυβέρνησης.

Από την άλλη πλευρά, εάν ξεσπούσε ένας πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ακολουθούμενος από την κατακόρυφη άνοδο των τιμών του πετρελαίου, η οποία θα οδηγούσε σε «πανικοβλημένες» αγορές χρυσού, πιέζοντας σε μεγάλο βαθμό την ισοτιμία του δολαρίου, τότε θα προκαλούταν πιθανότατα υπερπληθωρισμός στις Η.Π.Α., πολύ δύσκολο να ελεγχθεί από τη Fed – ενώ θα διευρυνόταν σε ολόκληρη τη Δύση.

Συμπερασματικά λοιπόν πρόκειται για μία «ισορροπία του τρόμου», η οποία θα μπορούσε ανά πάσα στιγμή να πάψει να υπάρχει – με αποτέλεσμα να υπερισχύσει είτε η μία. είτε η άλλη καταστροφική δύναμη στη μεταξύ τους πάλη. Οπότε να πέσει ο ορειβάτης του παραδείγματος μας στο γκρεμό, με ελάχιστες πιθανότητες να αποφύγει το θάνατο.

Ο υπερπληθωρισμός των παγίων περιουσιακών στοιχείων   

Ενώ όλα τα παραπάνω συμβαίνουν στην πραγματική οικονομία, στον παράλληλο της κόσμο, στη «χρηματοπιστωτική βιομηχανία» δηλαδή, δεν επικρατεί απολύτως καμία ισορροπία. Αντίθετα, ο αγώνας έχει κερδηθεί προ πολλού από τον πληθωρισμό, με αποτέλεσμα να αυξάνονται συνεχώς οι τιμές των παγίων περιουσιακών στοιχείων (μετοχές, ακίνητα κοκ.) – δημιουργώντας τεράστιες φούσκες, οι οποίες αποτελούν έναν πολύ μεγάλο κίνδυνο για το παγκόσμιο σύστημα.

Ειδικότερα, επειδή οι συμμετέχοντες σε αυτόν τον κόσμο: (α) έχουν πολλά χρήματα, (β) μπορούν να δανειστούν ακόμη περισσότερα δωρεάν – λόγω των μηδενικών επιτοκίων, παράλληλα με την εκτύπωση συνεχώς μεγαλυτέρων ποσοτήτων, καθώς επίσης (γ) έχουν τη δυνατότητα να τα πολλαπλασιάσουν με τη βοήθεια της μόχλευσης (leverage), συχνά περισσότερο από 100 φορές,

είναι αδύνατον να αποφύγουν τον πειρασμό – να μην τοποθετήσουν δηλαδή αυτά τα χρήματα στις επικίνδυνα αυξανόμενες τιμές των παγίων, στα ομόλογα των κρατών παρά τις μειωμένες αποδόσεις τους ή στην αγορά της όλο και ακριβότερης ακίνητης περιουσίας, επειδή τα ενυπόθηκα δάνεια είναι επίσης πάμφθηνα.

Επομένως, αυξάνεται διαρκώς το ρίσκο, καθώς επίσης οι τιμές των παγίων, οι οποίες δεν βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια, στα «θεμελιώδη μεγέθη» τους δηλαδή, αλλά στην τεχνητά μεγάλη ζήτηση. Κάποια στιγμή όμως, πιθανότατα όταν η Fed θα εγκαινιάσει την αύξηση των βασικών επιτοκίων, η φούσκα που έχει δημιουργηθεί θα σπάσει – με αποτέλεσμα να καταρρεύσουν όλες μαζί οι αγορές (μετοχές, ακίνητα κλπ.), οπότε να προκληθεί ξανά μία κρίση εμπιστοσύνης, κατά πολύ μεγαλύτερη από αυτήν του 2008.

Σε μία τέτοια περίπτωση, ο αποπληθωρισμός θα κέρδιζε τη μάχη, οδηγώντας τον πλανήτη σε μία ανάλογη εποχή, με αυτήν της Μεγάλης Ύφεσης του 1929 – στο χειρότερο του εφιάλτη.

Ένας δεύτερος κίνδυνος είναι οι υπερδιογκωμένοι ισολογισμοί των τραπεζών, είτε λόγω των παραγώγων, είτε επειδή απέναντι στα δάνεια που παρέχουν, διαθέτουν ως εγγύηση υπερβολικά «τιμολογημένα» πάγια – λόγω της φούσκας που ευρίσκεται σε εξέλιξη. Το σπάσιμο της φούσκας θα οδηγούσε τις τράπεζες σε μία στενότητα ρευστότητας, εάν όχι σε μαζικές χρεοκοπίες – με αποτέλεσμα να  επιδεινωθεί το κραχ στα χρηματιστήρια, προκαλώντας έναν παγκόσμιο πανικό.

Ο τρίτος μεγάλος κίνδυνος είναι οι αναπτυσσόμενες οικονομίες, κυρίως λόγω της υπερχρέωσης τους σε δολάρια – ενώ βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μία συναλλαγματική καταιγίδα, όπου πάνω από 20 κεντρικές τράπεζες στον πλανήτη μειώνουν την ισοτιμία των νομισμάτων τους, με στόχο να αντιμετωπίσουν τα συσσωρευμένα χρέη με τη βοήθεια των εξαγωγών (ανάλυση).

Όσον αφορά τώρα την Ευρώπη, ακολουθεί πλέον τον ίδιο δρόμο με τη Fed, ανακοινώνοντας πρόσφατα το πακέτο ποσοτικής διευκόλυνσης ύψους περίπου 1,1 τρις € – με αποτέλεσμα να έχουν ήδη εκτοξευθεί οι τιμές των μετοχών στα χρηματιστήρια των πλούσιων κρατών, οι υψηλές εισοδηματικές τάξεις των οποίων μπορούν να δανειστούν.

Χαρακτηριστικό εδώ είναι το παράδειγμα του χρηματιστηρίου της Γερμανίας, στην οποία ακολουθούν μία ανάλογη ανοδική πορεία οι τιμές των ακινήτων – ενώ τα επιτόκια δανεισμού του δημοσίου της (αποδόσεις των ομολόγων), έχουν σχεδόν μηδενισθεί.

Τέλος, η Ιαπωνία έχει ακολουθήσει πολύ πριν την αμερικανική τράπεζα, έχοντας επί πλέον πρόβλημα με το δημόσιο χρέος της – το οποίο θα επιλυθεί μόνο εάν η κεντρική της τράπεζα παγώσει τα ομόλογα του δημοσίου, μετατρέποντας τα σε χρήματα, οπότε θα υποτιμηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό το νόμισμα της (άρθρο).

Προβλέψεις

Κάτω από τις παραπάνω συνθήκες, οι οποίες διαφοροποιούνται σε μεγάλο βαθμό από χώρα σε χώρα, είναι πολύ δύσκολο να προβλέψει κανείς τι ακριβώς θα συμβεί – ειδικά το χρονικό σημείο που θα ξεκινήσει η νομοτελειακή κατάρρευση(άρθρο). Εν τούτοις, ορισμένες υποθέσεις είναι εφικτές – ειδικότερα δε τα εξής:

(α)  Η.Π.Α.: Η ομάδα της Fed που είναι αντίθετη με τη σημερινή πολιτική της ποσοτικής διευκόλυνσης, κατανοεί απόλυτα ότι, η μείωση της θα μπορούσε να βλάψει το ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας – κάτι που διαπιστώνεται ήδη, μετά την ολοκλήρωση του τρίτου πακέτου.

Από την άλλη πλευρά όμως φοβάται πως ένα κραχ στα χρηματιστήρια, πόσο μάλλον εάν συνοδευόταν από πανικό, θα ζημίωνε κατά πολύ περισσότερο την ανάπτυξη στη χώρα – μεταξύ άλλων, λόγω της απώλειας της εμπιστοσύνης που θα το συνόδευε.

Είναι της άποψης λοιπόν ότι, μέσω της σταδιακής μείωσης της ποσότητας χρήματος, θα «αποσυμπιεζόταν» με αργό ρυθμό η φούσκα, χωρίς να εκραγεί – κάτι που μάλλον δοκιμάζεται σήμερα.

Αντίθετα, η διοικητής της Fed και η ομάδα της (FOMC), θεωρούν πως η μοναδική δυνατότητα συνέχισης της ανάπτυξης, ειδικά μετά την αυστηρή δημοσιονομική πολιτική που υιοθέτησε η κυβέρνηση, είναι η περαιτέρω νομισματική επέκταση, μέσω της αγοράς παγίων από την κεντρική τράπεζα – έως ότου ο πληθωρισμός σταθεροποιηθεί πάνω από το 2,5% με την ανεργία κάτω του 6,5%. Θεωρεί δε πως έχει τα μέσα για να αποτρέψει τυχόν εμφάνιση υψηλού πληθωρισμού.

Το γεγονός τώρα, σύμφωνα με το οποίο φαίνεται πως και οι δύο πλευρές έχουν δίκιο, είναι αρκετά ανησυχητικό – αφού σημαίνει ταυτόχρονα πως θα μπορούσαν να έχουν και οι δύο άδικο, επειδή η κάθε μία δεν συμπεριλαμβάνει στις απόψεις της την τεκμηρίωση της αντίθετης πλευράς.

Σε κάθε περίπτωση, η συνεχής αύξηση της ισοτιμίας του δολαρίου λειτουργεί αποπληθωριστικά, ενώ οι τιμές παραγωγού επίσης, αφού μειώνονται διαρκώς – οπότε η πτώση τους θα εμφανισθεί κάποια στιγμή και στις τιμές καταναλωτή.

Το αντίθετο συμβαίνει και με την κάθοδο της τιμής του πετρελαίου, η οποία λειτουργεί μεν αποπληθωριστικά, αλλά αυξάνει τα εισοδήματα των καταναλωτών (λιγότερα έξοδα για βενζίνη, θέρμανση κοκ.), οπότε δαπανούν περισσότερα – με τα αποτελέσματα της να υπολογίζεται ότι συμβάλλουν στο ρυθμό ανάπτυξης κατά 1% (στο 2,5% σήμερα).

Οι παραπάνω εξελίξεις καθιστούν με τη σειρά τους πολύ δύσκολη την αύξηση των βασικών επιτοκίων εκ μέρους της Fed – παράλληλα, όχι απίθανο ένα τέταρτο πακέτο ποσοτικής διευκόλυνσης. Ο ορειβάτης θα συνεχίσει λοιπόν να ανεβαίνει στο βουνό, με πολύ πιο αργά βήματα και με διαλείμματα, καθιστώντας διαρκώς πιο θανατηφόρα την πτώση του – ενώ θα αναπνέει όλο και με μεγαλύτερη δυσκολία.

Σε κάθε περίπτωση, οι τιμές των αμερικανικών μετοχών είναι αρκετά ακριβές, ενώ το ισχυρό δολάριο δεν είναι θετικό για τα κέρδη τους – οπότε δεν φαίνεται να υπάρχουν σημαντικές προϋποθέσεις μεγάλης ανόδου τους.

(β) Η Κίνα: Ο ασιατικός γίγαντας κατάφερε έναν πολύ μεγάλο άθλο – να αυξήσει το συνολικό χρέος του από τα 17 τρις $ στα 27 τρις $ περίπου, μέσα σε επτά μόλις έτη! Σήμερα όμως η ανάπτυξη περιορίζεται, ενώ οι δαπάνες που αφορούν τους τόκους αυξάνονται πιο γρήγορα, από την οικονομία. Εάν δε επιλέξει να καταπολεμήσει την υπερχρέωση μέσω της υποτίμησης του νομίσματος, πληθωριστικά δηλαδή, θα θέσει σε κίνδυνο τις προσπάθειες της κυβέρνησης να γίνει ένα παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.

Επειδή όμως η κυβέρνηση επιθυμεί να γίνει το γουάν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, δεν θα επιλέξει πιθανότατα την υποτίμηση – οπότε η υπερχρέωση θα λειτουργήσει αποπληθωριστικά, εις βάρος του ρυθμού ανάπτυξης της. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να βυθίσει ολόκληρο τον πλανήτη στην ύφεση και στον αποπληθωρισμό – καθιστώντας επομένως απαραίτητα νέα πακέτα ποσοτικής διευκόλυνσης, εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών της Δύσης.

(γ)  Η Ιαπωνία: Η χώρα έχει ένα τεράστιο πρόβλημα δημοσίου χρέους, ανάλογο αλλά πολύ μεγαλύτερο της Ευρωζώνης,το οποίο μπορεί να λυθεί μόνο πληθωριστικά. Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του ΑΕΠ της Ευρωζώνης (αριστερή κάθετος), συγκριτικά με αυτό της Ιαπωνίας (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά κάθετος) – όπου στην Ιαπωνία διαπιστώνεται η κατάρρευση του, μετά το 2012.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ευρωζώνη, Ιαπωνία, ΑΕΠ, σύγκριση

Επομένως, προβλέπεται πληθωρισμός, καθώς επίσης μία μεγάλη υποτίμηση του νομίσματος – το οποίο, απέναντι στο ευρώ και υπό την προϋπόθεση της μη διάλυσης της Ευρωζώνης, θα ξεπεράσει κατά πολύ το 1:150. Επίσης, πιθανολογείται η περαιτέρω αύξηση του χρηματιστηριακού δείκτη (Nikkei), όπως και των άλλων παγίων που σχετίζονται με τον πληθωρισμό (άρθρο) – ακριβώς αντίθετα, από ότι συμβαίνει με τον αποπληθωρισμό.

(δ)  Γερμανία: Η χώρα οδηγείται σε πληθωρισμό, λόγω του ότι εισρέουν μεγάλες ποσότητες χρημάτων από τα υπόλοιπα υπερχρεωμένα κράτη της Ευρωζώνης – ενώ το πακέτο ποσοτικής διευκόλυνσης της ΕΚΤ λειτουργεί επιπρόσθετα. Εύλογα λοιπόν είναι ήδη υπερτιμημένο το χρηματιστήριο της, ενώ οι επιχειρήσεις της επιβοηθούνται παράλληλα από την πτώση της ισοτιμίας του ευρώ – η οποία δεν οφείλεται μόνο στην ΕΚΤ, αλλά και στα προβλήματα χρέους της Ευρωζώνης, ιδιαίτερα σε αυτά της Ελλάδας.

Ειδικά όσον αφορά την Ασία, η οποία είναι μία μεγάλη εξαγωγική αγορά της, με δεδομένο το ότι ο σημαντικότερος ανταγωνιστής της είναι η Ιαπωνία, η μείωση της ισοτιμίας του ευρώ απέναντι στο γεν, παρά την εκτύπωση χρημάτων εκ μέρους της BoJ, τη διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό. Η Γερμανία ωφελείται επίσης απέναντι στην Κορέα, η οποία δεν τυπώνει χρήματα – οπότε χάνει σε ανταγωνιστικότητα τόσο απέναντι στην ίδια, όσο και σε σχέση με την Ιαπωνία.

(ε)  Ευρωζώνη: Οι περισσότερες χώρες κινδυνεύουν να βυθιστούν σε αποπληθωρισμό, παρά το πρόγραμμα της ΕΚΤ, επειδή δεν είναι καθόλου εύκολο στην εφαρμογή του – ειδικά ο υπερχρεωμένος Νότος, λόγω της μείωσης της πιστοληπτικής ικανότητας νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η οποία περιορίζει συνεχώς την ποσότητα χρήματος.

ΕΙΚΟΝΑ - Ευρωζώνη, στόχος πληθωρισμού

Εν τούτοις τα χρηματιστήρια τόσο της Ισπανίας, όσο και της Ιταλίας είναι πολύ φθηνά, αρκεί να καταφέρουν να ξεφύγουν από την ύφεση – προτιμότερα ίσως από το γερμανικό, το οποίο είναι αρκετά υπερτιμημένο.

(στ)  Υπόλοιπες χώρες: Η Ινδία φαίνεται να είναι σε καλή θέση, λόγω των μεταρρυθμίσεων που επιβλήθηκαν στην οικονομία της (άρθρο) – επίσης η Ρωσία, επειδή οι επιχειρήσεις της είναι πολύ υποτιμημένες, μετά τις οικονομικές επιθέσεις που δέχθηκε από τις Η.Π.Α. (αν κι θα έπρεπε να επιλέγει κανείς αυτές που δεν είναι κοντά στην κυβέρνηση, οπότε δεν χρησιμοποιούνται για γεωπολιτικούς στόχους).

Υποτιμημένες είναι και οι επιχειρήσεις της Βραζιλίας, η οποία όμως αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα – πολιτικά και οικονομικά (άρθρο), μεταξύ άλλων λόγω της υπερχρέωσης της σε δολάρια. Γενικότερα πάντως, όλες οι αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι προβληματικές, για τους ίδιους λόγους – οπότε αποφεύγονται από τους διεθνείς επενδυτές, ενώ θα υπάρξουν μαζικές αθετήσεις πληρωμών.

Ολοκληρώνοντας, όσον αφορά τα νομίσματα, ασφαλέστερο φαίνεται η νορβηγική κορώνα (άρθρο), παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα από την πτώση της τιμής του πετρελαίου – με πλέον επικίνδυνο το γεν.

Σε κάθε περίπτωση, τα περισσότερο υποτιμημένα πάγια στον πλανήτη (μετοχές, ακίνητα) ευρίσκονται στην Ελλάδα – μία χώρα που θα μπορούσε να αντιστρέψει άμεσα την τάση, εάν τα πολιτικά της κόμματα είχαν την ευστροφία να συνεργασθούν μεταξύ τους.

Επίλογος

Όπως φαίνεται από την παραπάνω ανάλυση, ο πλανήτης απειλείται τόσο από τον πληθωρισμό, όσο και από τον αποπληθωρισμό – με πιθανότερο ενδεχόμενο να βυθιστεί πρώτα στον αποπληθωρισμό, όπου στη συνέχεια θα ακολουθούσε ένας επικίνδυνα υψηλός πληθωρισμός.

Προφανώς σε εποχές αποπληθωρισμού, μία κατάσταση που βιώνουμε στην Ελλάδα για έκτη συνεχή χρονιά, η καλύτερη επένδυση είναι τα μετρητά χρήματα – αφού οι τιμές των παγίων περιουσιακών στοιχείων μειώνονται συνεχώς.

Επίσης τα ασφαλή κρατικά ομόλογα, γεγονός στο οποίο οφείλεται η συνεχής πτώση των αποδόσεων τους(μείωση των επιτοκίων δανεισμού), ακόμη και στις προβληματικές χώρες της Ευρωζώνης (Ιρλανδία, Πορτογαλία), οι οποίες όμως δεν κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν.

Τέλος ο χρυσός και τα υπόλοιπα ευγενή μέταλλα, όταν δεν χειραγωγούνται οι τιμές τους – ενώ οι μετοχές, οι ασφάλειες, τα ακίνητα, τα εμπορεύματα κοκ. δεν συνιστώνται καθόλου.

Κορυφαία αιτία του κινδύνου να βυθιστεί ο πλανήτης στον αποπληθωρισμό, ο οποίος θεωρείται η πλέον θανατηφόρα ασθένεια μίας οικονομίας, είναι η υπερχρέωση η οποία δεν θα ήταν καθόλου απίθανο να εξελιχθεί σε εσωτερικές αναταραχές, καθώς επίσης σε μικρές και μεγάλες «στρατιωτικές συρράξεις».

Εάν θα ήθελε λοιπόν να αποφύγει κανείς την «περιπέτεια» θα έπρεπε, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, να δρομολογήσει μία παγκόσμια σύσκεψη, με θέμα τη διαγραφή χρεών – παράλληλα με την υιοθέτηση ενός καινούργιου, σωστού ρυθμιστικού πλαισίου για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, στα πλαίσια του Bretton Woods που ακολούθησε μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.

ΠΗΓΗ    http://www.analyst.gr/2015/04/01/i-isoropia-tou-tromou/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s