Η Fed,η ΕΚΤ και τα αποτελεσματα των πολιτικων τους.

Την άνοιξη του 2015 ένα ήταν σίγουρο, ότι οι συνταγές του παρελθόντος δεν κάλυπταν την αναγκαιότητα δημιουργίας συνθηκών ανάπτυξης και ευημερίας – η ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ και η πιθανή κατάρρευση των αναπτυσσόμενων αγορών

Ότι θα συμβεί τα επόμενα χρόνια  στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος στην ουσία έχουν δρομολογηθεί από το 2013, ενώ άσκηση προσομοίωσης των επιπτώσεων που θα είχε το τέλος της ποσοτικής χαλάρωσης της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ πραγματοποιήθηκε την Άνοιξη του ίδιου έτους .

Το ευρώ έχοντας εφαλτήριο τα επίπεδα των  1,20 δολαρίων  του Ιουλίου 2012 στις αρχές του 2013 προσέγγιζε τα 1,36 δολάρια  υποχρεώνοντας τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι να δηλώνει ότι «Η ανατίμηση, υπό μια έννοια αποτελεί σημάδι ότι επιστρέφει η εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη».

Άραγε εάν λάβουμε σοβαρά υπόψη την συγκεκριμένη δήλωση, τότε αντιστρέφοντας την σήμερα που το Ευρώ βρίσκεται κοντά στην απόλυτη ισοτιμία θα λέγαμε ότι η υποτίμηση υπό μια έννοια αποτελεί σημάδι ότι απομακρύνεται η εμπιστοσύνη από την Ευρωζώνη.

Παρακάμπτοντας τις δηλώσεις τύπου Ντράγκι οι οποίες αποτελούν όπως τα πολιτικά γκάλοπ φωτογραφίες της στιγμής, την Άνοιξη του 2013 με άξονες την ποσοτική χαλάρωση  σε ΗΠΑ, Ιαπωνία και Βρετάνια κυριαρχούσε το δόγμα του επικεφαλής  της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ κ. Μπέν Μπερνάνκι σύμφωνα με το οποίο η αίσθηση του πλούτου από τις επενδύσεις σε μετοχές θα ενίσχυε την κατανάλωση, θα αναθέρμανε την ζήτηση και την οικονομική δραστηριότητα και θα έβαζε τέλος στην χαμηλή πτήση των συγκεκριμένων οικονομιών.

Στις αρχές Απριλίου 2013 η Κεντρική Τράπεζα της Ιαπωνίας (BoJ) θέλοντας να πατάξει τον αποπληθωρισμό προχώρησε σε πρωτοφανή ένεση ρευστότητας 1,4 τρις $ για την επόμενη διετία.

Στόχος της μέχρι τα τέλη του 2014 ο διπλασιασμός της νομισματικής βάσης στα 2,9 τρις $ με μαζικές αγορές ομολόγων .

Στην ουσία διπλασίαζε τις μηνιαίες αγορές ομολόγων στα 78,6 δις $ με ευσεβή πόθο την άνοδο του πληθωρισμού στο 2% και την καταπολέμηση του αποπληθωρισμού  που μάστιζε την οικονομία από 15ετίας .

Η αντίδραση των αγορών φυσιολογική, άνοδος του χρηματιστηριακού δείκτη Nikkei, πτώση του γιέν και φυσικά των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων.

Η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής μεταλαμπαδεύονταν στις αναπτυσσόμενες χώρες όπου ένα μεγάλο μέρος των κεφαλαίων της ποσοτικής χαλάρωσης των ισχυρών κεντρικών τραπεζών οδηγούνταν εκεί αλλάζοντας άρδην το σκηνικό στην παγκόσμια οικονομία.

Βασικό χαρακτηριστικό η μείωση των επιτοκίων αφού η εκούσια υποτίμηση για χάρη των εξαγωγών και της οικονομικής ανάπτυξης ήταν ο θεμέλιος λίθος του νέου σκηνικού.

Είχε υπολογιστεί ότι την 6ετια από τον Ιούνιο 2007 και μέχρι τον Ιούνιο 2013  οι κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο είχαν προχωρήσει σε 515 πτωτικές επιτοκιακές κινήσεις .

Στην ουσία οι κεντρικές τράπεζες είχαν μετατραπεί στους καλλίτερους συμμάχους των χρηματιστηριακών αγορών αφού το ζητούμενο η ενίσχυση της αίσθησης πλούτου περνούσε αναγκαστικά μέσω του πληθωρισμού των επενδυτικών αξιών .

Όμως όλα έχουν το τέλος τους .

Στα τέλη Μαΐου 2013 άρχισε να κυκλοφορεί με υπαινιγμούς στην αρχή και με έντονους ψιθύρους στην συνέχεια η προετοιμασία της Fed για την έναρξη της αρχής του τέλους της ποσοτικής χαλάρωσης η οποία είχε ξεκινήσει τον Νοέμβριο του 2008 με το πρώτο πακέτο για να ακολουθήσουν άλλα δυο πακέτα τον Νοέμβριο του 2010 και τον Σεπτέμβριο του 2012.

Αποτέλεσμα των τριών πακέτων το χαρτοφυλάκιο της Fed από τα επίπεδα των 800 δις  $ του Ιανουαρίου 2008 να προσεγγίσει τα 4,5 τρις $ στα τέλη του 2014.

Η προοπτική  σταδιακής λήξης της ποσοτικής χαλάρωσης της Fed οδήγησε στα μέσα Αυγούστου 2013 στην πρώτη προσομοίωση των επιπτώσεων της στις αναδυόμενες οικονομίες .

Πρώτη επλήγει η Ινδία , η φυγή κεφαλαίων με αιτία τους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και με αφορμή την επικείμενη λήξη της ποσοτικής χαλάρωσης  οδήγησε στην υποτίμηση της Ρουπίας , σε πτώση του χρηματιστήριου και στην αύξηση του κόστους δανεισμού .

Η αντίδραση της Ινδικής κυβέρνησης μέσω της πρακτικής του έλεγχου της κίνησης κεφαλαίων ήταν η απόδειξη ότι κάθε νομισματική κρίση επιφέρει τα ίδια αποτελέσματα  ενώ ανασύρει τις ίδιες πρακτικές αντιμετώπισης της από τις νομισματικές αρχές της χώρας που πλήγεται.

Το ντόμιμο είναι το σύνηθες επακόλουθο με τα χρηματιστήρια της Ασίας να υποχωρούν σημαντικά υπό τον φόβο της μαζικής φυγής ξένων κεφαλαίων.

Οι μνήμες της κρίσης του 1997 επανήλθαν αφού η  μετάδοση των νομισματικών ασθενειών γίνεται με αστραπιαίους ρυθμούς πυροδοτώντας αλυσιδωτές κρίσεις στην ευρύτερη περιοχή .

Ήταν κοινό μυστικό ότι μεγάλο μέρος των κεφαλαίων που προήλθαν από τα πιεστήρια των μεγάλων κεντρικών τραπεζών είχαν επενδυθεί σε στοιχεία ενεργητικού των αναδυόμενων οικονομιών οπότε η αλλαγή σκηνικού επέβαλε την ρευστοποίηση τους  και την αποθησαύριση των υψηλών κερδών.

Το εντυπωσιακό ήταν ότι παρά τις παρεμβάσεις των Ασιατικών Κεντρικών Τραπεζών  οι απώλειες συνεχίστηκαν επιβεβαιώνοντας τον κανόνα ότι οι αγορές είναι ανίκητες σε βάθος χρόνου δεδομένου ότι τα συναλλαγματικά αποθέματα των κεντρικών τραπεζών είναι συγκεκριμένα και κάποτε τελειώνουν.

Οι αυξήσεις των επιτοκίων, η σκληρή ρητορεία και τα νομισματικά μέτρα ποτέ δεν έχουν μέσο-μακροπρόθεσμα αποτελέσματα, απλά αλληλοτροφοδοτούν την κρίση με την τελική έκβαση να είναι πάντα η ίδια: υποτίμηση, ύφεση, ανεργία, χάος.

Το καλοκαίρι του 2013 με το πρώτο κύμα εξόδου των κεφαλαίων από τις αναδυόμενες αγορές το διεθνές κεφάλαιο πραγματοποίησε άσκηση προσομοίωσης  δίδοντας την εικόνα του είδους των επιπτώσεων που θα επικρατούσε όταν ο κύριος όγκος των κεφαλαίων θα αποχωρούσε μαζικά.

Το αναμενόμενο σε ότι αφορά την λήψη της απόφασης συνέβη στις 18 Δεκεμβρίου 2013 όταν το tapering, η σταδιακή δηλαδή μείωση του ρυθμού αγοράς τίτλων προσδιορίστηκε με απόφαση της Fed να ξεκινήσει τον Ιανουάριο του 2014.

Έτσι οι αγορές τίτλων από τα 85 δις $ θα μειώνονταν στα 75 δις $ τον Ιανουάριο με μηνιαίες  μειώσεις κατά 10 δις $.

Όπως και το καλοκαίρι του 2013 έτσι και με την ανακοίνωση του tapering τα πρώτα θύματα θα ήταν οι αναδυόμενες οικονομίες.

Η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής των ΗΠΑ ήταν βέβαιο ότι θα προκαλούσε αστάθεια στις αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Πρώτη τους αντίδραση, η αύξηση των επιτοκίων .

Κατά τον Ιανουάριο του 2014, Ινδία, Βραζιλία, Ν. Αφρική, Τουρκία αύξησαν τα επιτόκια θέλοντας να υπερασπίσουν τα νομίσματα τους.

Η αύξηση τους θα επιδρούσε αρνητικά στην ανάπτυξη όμως ήταν μονόδρομος  αφού η ελπίδα τιθάσευσης των ισχυρών πιέσεων δεν αφήνει περιθώρια  για ανάσυρση των ιστορικών δεδομένων που καταληκτικά θέλουν την υποτίμηση των νομισμάτων που βάλλονται .

Την άνοιξη του 2014 το ευρώ κινούνταν ανοδικά προς τα επίπεδα των 1,40 δολαρίων, όμως στην ζώνη του ευρώ το μεγάλο πρόβλημα ήταν η ανάπτυξη συνθηκών αποπληθωρισμού.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ευρωζώνη

Η υποχώρηση των τιμών κυρίως στην ενέργεια και τα τρόφιμα, ο ασθενικός ρυθμός ανάπτυξης, η υψηλή ανεργία, οι ασθενικοί ρυθμοί νομισματικής και πιστωτικής επέκτασης σε συνδυασμό με την ισχυροποίηση του ευρώ δημιουργούσαν τις κατάλληλες  συνθήκες εφαρμογής μη συμβατικών μέτρων νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ, με κυριότερο μέτρο την πιστωτική  επέκταση με την τύπωση ευρώ.

Αρχές του καλοκαιριού 2014 η ΕΚΤ εξαπέλυσε ομοβροντία μέτρων για την στήριξη της ρευστότητας και της καταπολέμησης της τάσης αποπληθωρισμού.

Μακροπρόθεσμα δάνεια ύψους 400 δις € προς τις τράπεζες 4ετους διάρκειας, μείωση του βασικού επιτοκίου στο 0,15%, θέσπιση για πρώτη φορά αρνητικού επιτοκίου 0,10% για τις τράπεζες που φυλάσσουν τα χρήματα τους στην ΕΚΤ και προγράμματα αγοράς αφενός προϊόντων ταυτοποίησης τραπεζικών απαιτήσεων και αφετέρου καλυμμένων τραπεζικών ομολογιών.

Το σημαντικότερο όμως του 2014 ήταν η ανακοίνωση της Fed στα τέλη Οκτωβρίου ότι  βάζει τέλος στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, δηλαδή έβαζε τέλος στην ποσοτική χαλάρωση αφού ο στόχος είχε επιτευχτεί πλήρως εάν λάβουμε υπόψη ότι η ανεργία στις ΗΠΑ στα τέλη του 2014 καταγράφονταν στο 5,9% όταν με την έναρξη του τρίτου γύρου της ποσοτικής χαλάρωσης, Σεπτέμβριος 2012, καταγράφονταν στο 8,1%.

Από τον Νοέμβριο του 2008 η Fed με τρία προγράμματα αύξησε τον Ισολογισμό της στα 4,48 τρις $ στα τέλη του 2014 όταν στις αρχές του 2008 αυτός βρίσκονταν  στα επίπεδα των 800 δις $.

ΓΡΑΦΗΜΑ - ΗΠΑ, FED, ποσοτική χαλάρωση QE

Στον συναλλαγματικό τομέα η πορεία  του ευρώ έναντι του δολαρίου είχε προδιαγραφεί μέσω της σταδιακής υποχώρησης του και της κατεύθυνσης προς τα  επίπεδα κάτω της ισοτιμίας parity.

Από τα επίπεδα των 1,20 δολαρίων που καταγράφονταν με την έναρξη του 2015 το ευρώ στις αρχές Μαρτίου βρέθηκε στα επίπεδα των 1,05 δολαρίων.

Ο μαγικός κόσμος των χρηματοοικονομικών δεν ήταν δυνατόν να αφήσει την παγκοσμία οικονομία χωρίς ενέσεις ρευστότητας, χωρίς κάποιο από τα ισχυρά πιεστήρια να δουλεύει με ρυθμούς κάλυψης των υφιστάμενων αναγκών .

Η αόρατος χείρ των συναλλαγματικών αγορών υποκαθιστούσε την ποσοτική χαλάρωση της Fed με εκείνη της ΕΚΤ.

Στις 23 Ιανουαρίου 2015 η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι από τις 9 Μαρτίου  θα ξεκινούσε την αγορά ομολόγων 60 δις € για 18 μήνες αρχικά άλλα και για όσο χρειάζονταν μέχρι ο πληθωρισμός να προσεγγίσει το 2% με αρχικό  στόχο την αγορά ομολόγων 1,1 τρις €.

Ουσιαστικά η ΕΚΤ περνούσε τον Ρουβίκωνα της νομισματικής πολιτικής διότι απλά έτσι επίτασσε η καθεστηκυία νομισματική τάξη .

Την περίοδο 2008-2014 η Fed επικουρούμενη από την Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας έπαιξε τον ρόλο της υλοποιώντας το μεγαλύτερο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, με την έναρξη του 2015 η ΕΚΤ την υποκαθιστούσε υποβοηθουμένη από την Κεντρική Τράπεζα της Κίνας.

Ο στόχος παρέμενε ο ίδιος, η διατήρηση υψηλού επιπέδου ρευστότητας, απλά οι ρόλοι είχαν αλλάξει, μετά την Fed το ρόλο του αμύντορα της χαλαρότητας έπαιρνε η ΕΚΤ.

Το έργο της θα βοηθούσε η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας  η οποία μετά την μείωση του βασικού επιτοκίου του γουάν τον Νοέμβριο του 2014 μείωσε το ποσοστό των υποχρεωτικών καταθέσαν των τραπεζών, κίνηση ισότιμη της μείωσης των επιτοκίων, στις αρχές Φεβρουαρίου 2015, ενώ αρχές Μαρτίου προχώρησε σε νέα μείωση των επιτοκίων στα επίπεδα του 5,35%.

Φυσικά η ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ και η προεξόφληση μείωσης της εξωτερικής αξίας  του Ευρώ οδήγησε στα μέσα Ιανουαρίου 2015 την κεντρική τράπεζα της Ελβετίας να ρίξει την δική βόμβα στις αγορές συναλλάγματος εγκαταλείποντας  την σύνδεση με το ευρώ στα επίπεδα των 1,20 φράγκων.

Η κίνηση αιφνιδίασε τους πάντες με το φράγκο να σημειώνει άλμα έως και 30% μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα φθάνοντας έναντι του ευρώ στα 0,85 φράγκα πραγματοποιώντας την μεγαλύτερη ημερήσια  κίνηση βασικού νομίσματος στην ιστορία των αγορών.

Να θυμίσουμε ότι από τον Σεπτέμβριο του 2011 η κεντρική ελβετική τράπεζα είχε θέσει ως οροφή ενίσχυσης του φράγκου έναντι του ευρώ  τα επίπεδα των 1,20 φράγκων, όριο που υπερασπίζονταν καθόλη την διάρκεια των τριών ετών που είχαν προηγηθεί.

Η απόφαση της ΕΚΤ για πλήρη ποσοτική χαλάρωση έκανε μη βιώσιμη την διατήρηση της ισοτιμίας αφού το κόστος πλέον θα ήταν δυσανάλογο των όποιων ωφελειών.

Παράλληλα οδήγησε το βασικό επιτόκιο του φράγκου στα επίπεδα του -0,75% από -0,25% που είχε καταγραφεί από τα μέσα Δεκεμβρίου 2014 για να περιορίσει την ελκυστικότητα του φράγκο.

Ανάλογες κινήσεις μείωσης των βασικών τους επιτοκίων σε αρνητικό έδαφος πραγματοποίησαν και οι κεντρικές τράπεζες της Δανίας όταν μετά από τέσσερις κινήσεις οδήγησε στα μέσα Ιανουαρίου του 2015 το βασικό της  επιτόκιο στα επίπεδα του -0,75% και της Σουηδίας μετά από δυο κινήσεις στα επίπεδα του -0,25% στα μέσα Μαρτίου 2015.

Τα αρνητικά επιτόκια ήταν η νέα παρεμβατική πρακτική για να αναχαιτιστεί η ανατίμηση των νομισμάτων-καταφυγίων .

Φυσικά τα πακέτα αγοράς ομολόγων συμπλήρωναν τις μειώσεις των επιτοκίων διαμορφώνοντας  όρους  διόγκωσης της ρευστότητας με απώτερο στόχο την τιθάσευση του αποπληθωρισμού και τη δημιουργία υπόβαθρων  ανάπτυξης .

Όμως την ίδια πρακτική πλέον εφάρμοζαν οι πάντες από το Ουζμπεκιστάν, μέχρι το Περού, τον Καναδά και την Αλβανία.

Η υιοθέτηση του εύκολου δρόμου όμως καταληκτικά οδηγούσε στο ίδιο αποτέλεσμα .

Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας μέσω της υποτίμησης είναι παίγνιο μηδενικού αθροίσματος αφού τα οφέλη του ενός είναι ζημιές του άλλου με αποτέλεσμα η μια υποτιμητική κίνηση να οδηγεί στην άλλη χωρίς κάποιο σημαντικό όφελος για την παγκόσμια οικονομία.

Η μείωση για παράδειγμα του βασικού επιτοκίου της Αυστραλίας στο ιστορικό χαμηλό του 2,25% ακυρώθηκε άμεσα με την μείωση του επιτοκίου του κινέζικου γουάν στα επίπεδα  του 5,35% και της γενικότερης νομισματικής χαλάρωσης της Κίνας δεδομένου ότι η Κίνα είναι από τους κυριότερους εμπορικούς εταίρους της Αυστραλίας.

Η αναιμική ανάπτυξη, ο αποπληθωρισμός, η ανεργία, η απουσία επενδύσεων και η αβεβαιότητα αντιμετωπίζεται από όλους με την ίδια συνταγή, αυτή της πλήρους χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής.

Ειδικά τα αχαρτογράφητα πεδία των αρνητικών επιτοκίων ενισχύουν την αβεβαιότητα αυξάνοντας κατακόρυφα την μεταβλητότητα στις αγορές συναλλάγματος.

Την Άνοιξη του 2015 ένα ήταν σίγουρο , ότι οι συνταγές του παρελθόντος δεν κάλυπταν την αναγκαιότητα δημιουργίας συνθηκών ανάπτυξης και ευημερίας.

Ερωτηματικό παρέμενε ένα η ποσοτική χαλάρωση της ΕΚΤ θα αντικαθιστούσε επαξίως την ρευστότητα που θα απέσερνε σταδιακά η Fed ή εάν οι αναπτυσσόμενες αγορές θα ζούσαν τον Αρμαγεδδών της  απότομης φυγής κεφαλαίων.

ΠΗΓΗ  http://www.analyst.gr/2015/04/02/i-aoratos-xeir-ton-agoron/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s