Το ΑΕΠ, η ανεργία και τα προγράμματα λιτότητας

Από οικονομικής πλευράς δεν είναι εύλογη η εκτόξευση του ελλείμματος μίας χώρας από το 6,5% περίπου το 2008, στο 15,7% του ΑΕΠ μέσα σε ένα έτος, ξαφνικά, όπως δήθεν συνέβη το 2009 στην Ελλάδα.

Ακόμη όμως και αν αποδεχθούμε πως ήταν έτσι, το ελάχιστο ποσοστό του δημοσίου χρέους της χώρας μας, συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρωζώνη (γράφημα), δεν αιτιολογεί τα καταστροφικά προγράμματα που της επιβλήθηκαν – προφανώς ούτε την εισβολή του ΔΝΤ, κατ’ απαίτηση της πρωσικής κυβέρνησης της Γερμανίας.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Δημόσιο χρέος των 17 κρατών της Ευρωζώνης

Επεξήγηση γραφήματος: Δημόσιο χρέος των 17 κρατών της Ευρωζώνης, πίτα (σε δις €). Το 2010 συνολικά 7.800 δις € (85% του ΑΕΠ) το χρεος – ληξιπρόθεσμα το 2012 έως το 2014: 1.360 δις € (1,36 τρις €).  Ποσοστό χρέους της Ελλάδας 4,2% εκ του συνόλου – με πρώτη τη Γερμανία (26,5%), δεύτερη την Ιταλία (23,5%) και τρίτη τη Γαλλία (20,3%).

Αριστερά, στις στήλες: Ληξιπρόθεσμα χρέη 2012 με ανοιχτό χρώμα, 2013 με πιο σκούρο και 2014 με σκούρο – όπου προηγείτο η Γερμανία με 350 δις € συνολικά, ακολουθούμενη από την Ιταλία με 270 δις € και τη Γαλλία με περίπου 220 δις €.

Περαιτέρω, όταν μία χώρα βυθιστεί σε ICON - Ευρώπημία βαθιά ύφεση, τότε κινδυνεύει σε πρώτη γραμμή η χρηματοδότηση της – λόγω ακριβώς της μείωσης του ΑΕΠ της και όχι εξ αιτίας του απόλυτου ύψους του δημοσίου χρέους της.

Εάν δε η οικονομική της κατάσταση δεν καλυτερεύσει,τότε απειλείται άμεσα το βιοτικό επίπεδο των Πολιτών της, λόγω της αύξησης της ανεργίας – η οποία φυσικά οδηγεί στην άνοδο των δημοσίων δαπανών, σε ελλείμματα προϋπολογισμού, στην κλιμάκωση του χρέους, σε προβλήματα του ασφαλιστικού της συστήματος κοκ.

Φυσικά τα φορολογικά έσοδα του δημοσίου επίσης μειώνονται, λόγω της πτώσης του ΑΕΠ – ενώ η χώρα δεν μπορεί να εκδώσει ομόλογα με χαμηλό επιτόκιο, τα οποία θα αγόραζε η κεντρική της τράπεζα όπως στο παράδειγμα των Η.Π.Α. ή της Ιαπωνίας, εξ αιτίας τωνδυσλειτουργιών της Ευρωζώνης, στην οποία ανήκει.

Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του ΑΕΠ, καθώς επίσης της ανεργίας στην Ελλάδα (καφέ καμπύλη) και στην Ισπανία (πράσινη καμπύλη) – όπου οι κανονικές καμπύλες (αριστερή στήλη) αφορούν το ΑΕΠ, ενώ οι διακεκομμένες καμπύλες (δεξιά στήλη), αφορούν την ανεργία, με το ξεκίνημα των προγραμμάτων λιτότητας για την Ελλάδα (2010, σκούρα κάθετος) και την Ισπανία (2011, πράσινη κάθετος).

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ισπανία, Ελλάδα, ΑΕΠ, Ανεργία εξέλιξη

Από το γράφημα του ΑΕΠ διαπιστώνονται δύο διαφορετικές φάσεις εξέλιξης – η ανοδική έως το 2008, καθώς επίσης η καθοδική στη συνέχεια. Στη δεύτερη φάση, λόγω της κρίσης ακινήτων και τραπεζών στην Ισπανία, μετά το σπάσιμο της φούσκας, το ΑΕΠ της μειώθηκε ενωρίτερα (το 2ο τρίμηνο του 2008), ισχυρότερα (-4,2%), αρχικά δε με μεγαλύτερη διάρκεια (έως τις αρχές του 2011). Η Ελλάδα λοιπόν δεν προηγήθηκε, αλλά ακολούθησε την Ισπανία, με το ΑΕΠ της να μειώνεται το τρίτο τρίμηνο του 2008, κατά -4% έως το 2010.

Όσον αφορά τώρα την ανεργία, λόγω της ισχυρής σύνδεσης του κλάδου των ακινήτων με τις θέσεις εργασίας, η ανεργία στην Ισπανία αυξήθηκε γρηγορότερα και ισχυρότερα, φτάνοντας ήδη το 2010 στο δραματικό ποσοστό του 20% – ενώ από το 2009 και μετά η ισπανική οικονομία, με το ΑΕΠ της να λιμνάζει, δεν έδειχνε κανένα σημάδι ανάκαμψης από την κρίση.

Την ίδια περίπου εποχή η ανεργία στην Ελλάδα, στην περίοδο που επανερχόταν η ηρεμία μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, ήταν μόλις στο 12% – ενώ μόνο αφού της επιβλήθηκαν τα προγράμματα λιτότητας (μνημόνια), το ΑΕΠ κατέρρευσε έως το 2014 κατά 27%, ενώ η ανεργία εκτοξεύθηκε στο 28%, όπως συμπεραίνεται και από το παραπάνω γράφημα.

Από την άλλη πλευρά, όταν η Ισπανία υιοθέτησε επίσης προγράμματα λιτότητας (2011), πολύ πιο χαλαρά όμως, το ΑΕΠ της μειώθηκε επί πλέον κατά 3,2% – ενώ η ανεργία άρχισε ξανά να αυξάνεται ραγδαία, κατά 6% περίπου, φτάνοντας στο 26%. Όσον αφορά την Ευρωζώνη ως σύνολο, η λιτότητα είχε σαν αποτέλεσμα τη διατήρηση του ΑΕΠ σε επίπεδα κάτω από αυτά του 2008 – ενώ η ανεργία αυξήθηκε, σε αντίθεση με τις Η.Π.Α.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ευρωζώνη, ΗΠΑ, ανεργία, λιτότητα

Συμπερασματικά λοιπόν, η πολιτική λιτότητας είχε αρνητικά αποτελέσματα όσον αφορά το ΑΕΠ και την ανεργία της Ευρωζώνης – ενώ, το σημαντικότερο, εφαρμοζόμενη ενωρίτερα και πολύ πιο αυστηρά στην Ελλάδα, κατέστρεψε την οικονομία της ολοσχερώς.

Αντίθετα, η Ισπανία δεν υποχρεώθηκε να υπαχθεί στην Τρόικα και στα μνημόνια της, παρά το ότι η κρίση της οικονομίας της ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτήν της Ελλάδας – όπου φαίνεται καθαρά πως τα μνημόνια έφεραν την κρίση και όχι η κρίση τα μνημόνια, όπως θα ήθελε να μας πείσει η κυβέρνηση του 2010.

Το έγκλημα των μνημονίων

Συνεχίζοντας, οφείλει να ερευνήσει κανείς γιατί τα προγράμματα λιτότητας οδήγησαν στη ραγδαία πτώση του ΑΕΠ, καθώς επίσης στην κατακόρυφη αύξηση της ανεργίας, ειδικά στην Ελλάδα.

Στα πλαίσια αυτά, οι δραστικές μειώσεις των μισθών και των συντάξεων, οι απολύσεις, καθώς επίσης ο περιορισμός των κοινωνικών παροχών και επιδοτήσεων για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού (οι «γενικότερες δαπάνες» δηλαδή, όπως αποκαλούνται), προκάλεσαν φυσικά τη μείωση του διαθεσίμου εισοδήματος – οπότε τον περιορισμό της ζήτησης, της κατανάλωσης, των εσόδων του δημοσίου κλπ. Εάν τώρα ερευνήσει κανείς τις αλλαγές στις «γενικότερες δαπάνες» από το 2010 έως το 2013 εντός των χωρών της Ευρωζώνης, συγκρίνοντας τες με τις αλλαγές στο ΑΕΠ τους, θα καταλήξει στο γράφημα που ακολουθεί.

ΓΡΑΦΗΜΑ - Ευρωζώνη, ΑΕΠ, λιτότητα

Όπως συμπεραίνεται από το γράφημα, με εξαίρεση τη μερκαντιλιστική Γερμανία (ανάλυση), η οποία κυριολεκτικά τρέφεται από τις εξαγωγές, καθώς επίσης από την κρίση, ζώντας εις βάρος των εταίρων της, οι αλλαγές στις «γενικότερες δαπάνες» είναι σχεδόν ίσες με τις αλλαγές του ΑΕΠ – όπου η Ελλάδα κυριολεκτικά δολοφονήθηκε με την επιβολή των μνημονίων, χωρίς να υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία.

Σε κάθε περίπτωση, οι αυξήσεις των «γενικότερων δαπανών» (Ευρωζώνη των 12, Γαλλία, Γερμανία), αύξησαν το ΑΕΠ, ενώ οι μειώσεις (Ελλάδα, Ισπανία) το μείωσαν – στην Ισπανία περισσότερο από τις μειώσεις των «γενικότερων δαπανών», ενώ στην Ελλάδα λιγότερο.

Εάν ήθελε τώρα κανείς να σταθεροποιήσει ή να μειώσει το δημόσιο χρέος της Ελλάδας, τότε δεν θα έπρεπε να περιορίσει τις «γενικότερες δαπάνες» (μισθούς, συντάξεις, απολύσεις κλπ.), οι οποίες ήταν της τάξης του 44% του ΑΕΠ πριν από την κρίση (έναντι 45% της Γερμανίας και 51% της Γαλλίας), αλλά να αυξήσει τα έσοδα – τα οποία ήταν στο 38% του ΑΕΠ, έναντι 43% της Γερμανίας και 48% της Γαλλίας (κάτι που συμπεράναμε και με την άλλη ανάλυση μας – πηγή)

Όσον αφορά δε τον, σύμφωνα με ισχυρισμούς, υπερδιογκωμένο δημόσιο τομέα, το πρόβλημα της χώρας δεν ήταν ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά η μειωμένη παραγωγικότητα (ανταγωνιστικότητα) του – όπως συμβαίνει επίσης στον ιδιωτικό τομέα, η οποία δεν αντιμετωπίζεται προφανώς με τη μείωση των μισθών (αλλιώς θα ήταν η Βουλγαρία στην κορυφή της ανταγωνιστικότητας), αλλά με τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται (ανάλυση, 3η σελίδα).

Με βάση πάντως τη μελέτη του ΟΟΣΑ (πηγή – σελίδα 105), το ποσοστό των δημοσίων υπαλλήλων είναι της τάξης του 7,9% των συνολικά εργαζομένων, το αντίστοιχο ποσοστό στη Γερμανία είναι 10,6%, ενώ στις χώρες του ΟΟΣΑ κατά μέσον όρο 15,5% – οπότε δεν είναι σίγουρα υπεράριθμοι, χωρίς να τοποθετούμαστε υπέρ του μεγάλου κράτους, κυρίως λόγω της πελατειακής του μορφής.

Βασίλης Βιλιάρδος 

ΠΗΓΗ   http://www.analyst.gr/2015/05/31/sti-dini-tou-kiklona-ii/

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s